Geesje

Frits Abrahams
Geesje Kwak deed 582.450 euro, en iedereen was tevreden.

Geesje staat beter bekend als het Meisje in rode kimono van George Hendrik Breitner. Gisteren werd ze geveild bij veilinghuis Christie's in Amsterdam-Zuid. Het was er wat drukker dan normaal, maar in de kern was het hetzelfde gezelschap dat ook anders het bovenzaaltje bij Christie's bevolkt.

Geen voetbalpubliek, eerder een hockeypubliek. Duur geklede, vaak wat oudere dames en heren met veel vrije tijd en een leuk bedragje op de bank, en daartussen de alerte handelaren die hun brood nog moeten winnen.

Een heer in smetteloos pak met pochet ging naast mij zitten en wuifde lichtjes met zijn biednummmer alsof hij een mug wilde verjagen. Hij was weer een schilderijtje van 5.000 euro rijker. Dat is klein bier op zo'n veilingsessie waar de tonnen je om de oren vliegen.

Links, afgescheiden van de zaal, zaten de jongens en meisjes van Christie's die de telefonische bieders aan de praat hielden. De veilingmeester noemde af en toe hun naam: Paulina, Daphne, Kim, David, Claire.

,,Anyone in the room?'' riep de veilingmeester dan, terwijl hij zijn ogen bliksemsnel over het publiek liet dwalen. Vanuit zijn ooghoek hield hij Claire in de gaten, een donkerharige medewerkster met een grote oorhanger. Claire luisterde naar haar bieder en knikte naar de veilingmeester. Die keek nog even de zaal in en riep: ,,Sold to Claire!''

Zo ging het maar door. Al die tijd stond Geesje als een echt pronkstuk rechts voorin de zaal opgesteld. Ze lag er wat slordig bij, dwars op een sofa, haar kimono tot de vloer reikend. Ze leek te slapen, maar van dichtbij zag je dat haar linkeroog half geopend was, als van een waakzame kat.

Ze was zestien jaar toen Breitner haar in 1893 begon te schilderen. Een frêle hoedenverkoopster uit Zaandam die vaker voor Breitner poseerde. Breitner nam de tijd voor haar, ze dwaalde door zijn atelier aan de Lauriergracht en hij maakte foto's en schetsen van haar die hij later als basis voor zijn schilderijen gebruikte. In totaal maakte hij acht Meisjes in rode kimono.

Hoe oud was Breitner toen? Vijfendertig. Zou hij verliefd op Geesje zijn geweest? Ach, hij liet haar zusje Anna ook wel poseren, hij hield gewoon van Zaanse meisjes.

Het Noord-Hollands Dagblad spoorde een familielid van Geesje op, mevrouw Miep Zijlstra-Kwak. Geesje was een zuster van haar grootvader, ze werd op 17 april 1877 op de Westzijde 534 in Zaandam geboren. ,,Het schilderij interesseert me niet'', zegt Miep Zijlstra-Kwak, ,,de geschiedenis interesseert me.''

Op de veiling was het andersom: alleen het schilderij telde, en hoe. Bij 520.000 euro hielden de biedingen op. ,,To the gentleman in the room'', zei de veilingmeester tegen een jonge man met een mobiele telefoon tegen zijn oor. Hij bleek de zoon van de Maastrichtse kunsthandelaar Robert Noortman. Inclusief opgeld betaalde Noortman 582.450 euro, een wereldrecord voor een geveilde Breitner. Noortman nam Geesje meteen na afloop mee naar huis.

Daar ging Geesje Kwak. Zelf zal ze er destijds niet veel wijzer van zijn geworden, want Breitner was een arme schilder. Zes jaar na de poseersessies was ze trouwens morsdood een vergeten vrouw die onvergetelijk werd.

 

Gepubliceerd in:
100 Jaar Voorpagina's
Dag