‘Wij investeren in kunst en cultuur’

De komende jaren besteedt Amsterdam bijna tien procent meer aan kunst en cultuur.Dat stelt wethouder Carolien Gehrels vandaag voor aan de gemeenteraad.

Amsterdam, 8 okt. Het Kunstenplan 2009-2012 van wethouder Gehrels is juichend over de kunst in Amsterdam. Een derde Gouden Eeuw ligt in het verschiet.

Het lijkt wel of er in Amsterdam geen financiële problemen bestaan.

„Dit college heeft nadrukkelijk gekozen voor investeren in cultuur omdat die bereikbaar en toegankelijk moet zijn voor alle Amsterdammers en liefhebbers. Kunst en cultuur blijft kwetsbaar, of je nu van wereldklasse bent of in de wijken opereert. Wij zien de grote waarde daarvan voor de stad Amsterdam.”

U spreekt van een nieuwe Gouden Eeuw.

„In de vorige nieuwe Gouden Eeuw, in de jaren 1885-1895, werden het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum, het Concertgebouw, Carré en de Stadsschouwburg gebouwd. In Amsterdam schieten de nieuwe kunstgebouwen nu weer uit de grond. Daarvoor investeren we deze jaren een miljard. Een derde daarvan komt van de stad, een derde van het rijk, een derde van private partijen. Het Muziekgebouw aan ’t IJ, de Bibliotheek, De Bazel, Filmmuseum, Schouwburg, het Stedelijk, broedplaatsen, het nieuwe uitgaanscentrum Getz in Zuidoost, de Marnixtheaters, enzovoort.”

En is daarvoor genoeg publiek?

„Dat groeit mee. Joop van den Ende zei bij eerste paal van de Marnix theaters: twintig jaar geleden gingen 200.000 mensen naar musicals, nu 3,5 miljoen. Er is meer vrije tijd, meer te besteden, meer behoefte aan cultuur. Als je clusters maakt, zoals theaters rond Leidseplein, concertzalen bij Muziekgebouw en Conservatorium, en de programmering herkenbaar is, dan trek je ook meer mensen uit het buitenland.”

U bent het grondig oneens met de Amsterdamse Kunstraad.

„Ik heb wat nuances aangebracht, zeg ik dan. Op twee punten heb ik echt een kanttekening gemaakt. De Kunstraad constateerde dat de tweedeling toenam, maar honoreerde vervolgens niet de allochtone instellingen die kwalitatief aan de eisen voldoen. Ik leg die balans iets anders: Aslan Muziekcentrum, MC ( de fusie van Made in da Shade en Cosmic), Krater, Zo!, en Centrum voor Beeldende Kunst Zuidoost krijgen alsnog, of meer geld. En cultureel ondernemerschap moet worden gestimuleerd en beloond, daarvoor trekken we half miljoen uit.”

De verschillen met Kunstraad zijn groot, soms zelfs principieel. Heeft de Kunstraad slecht werk verricht, heersen daar verkeerde inzichten of is er gewoon een leuke discussie gaande over het Holland Festival?

„Wij maken als college een bestuurlijke afweging, de Kunstraad maakt een artistiek-inhoudelijke afweging. Wij zeggen bijvoorbeeld: wij willen cultuur van wereldklasse, dus moet er een toonaangevend internationaal festival zijn, breed, met gerenommeerde artiesten, waar ‘onnederlands’ geen scheldwoord is. En net als Plasterk vinden wij het Concertgebouworkest excellent.

Hoe moet het verder met de kunstraden, na de problemen in Rotterdam en de ruzie tussen de Raad voor Cultuur en minister Plasterk?

„We nemen van de adviezen van de Amsterdamse Kunstraad het merendeel over, af en toe iets niet. Wel houden we ons aan de artistiek-inhoudelijke toets. Maar soms draaien we het om: we hebben het Bijlmerparktheater neergezet, dus moeten we er ook groepen zijn die er in spelen.”

Heeft u de aandrang het kunstbeleid van het Rijk te corrigeren?

„Die neiging beheersen wij, omdat dat niet lukt. Er is een taakverdeling, sommige dingen kan de stad niet op zich nemen. We hebben intensieve gesprekken met het rijk. We zijn tevreden dat eerst de minister er 14 miljoen bij heeft gedaan en de Tweede Kamer nog eens tien miljoen. Veel instellingen profiteren daarvan. Soms zijn we het oneens. Reinbert de Leeuw en Theu Boermans, dat zijn woudreuzen, die vel je niet. Voor Boermans’ Theatercompagnie kon ik echt niets doen. Hij heeft nooit in het Amsterdamse Kunstenplan gezeten. Twee kunstraden én het fonds NFPK hebben zich negatief over de Theatercompagnie uitgesproken. Ik voer nu gesprekken met Boermans om te zien hoe wij hem voor de stad kunnen behouden als theaterregisseur.”

Zijn er nog problemen over in de kunst?

„Er blijven knelpunten, zoals de nieuwe muziek. Dat baart mij grote zorgen, maar we kunnen niet repareren wat het podiumfonds NFPK heeft besloten. Op 1 november komt dat fonds met een nieuw plan. Wij hebben dertig jaar gevochten voor het Muziekgebouw aan het IJ. Dus nu het er staat, moet het worden gebruikt. En dat zal ook gebeuren.”