Zeven vragen over aardgas
Hoe ontstaat aardgas eigenlijk? En wanneer is het gasveld in Groningen leeg? Zeven vragen en antwoorden over aardgas en de gasbel van Slochteren, die eigenlijk helemaal geen bel is.
1. Wat gebeurde er op 22 juli 1959 om 06.33 uur op het weiland van bietenboer Kees Boon?
De NAM, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, boort op dit veld bij Slochteren het Groningen-gasveld aan. Dit veld behoort tot de grootste gasvelden ter wereld, met een winbare voorraad van circa 2700 miljard kubieke meter aardgas. Inmiddels is zo’n 1700 miljard kubieke meter gewonnen.
2. Wat is de NAM?
De NAM (50 procent Shell, 50 procent Esso) is de grootste gasproducent van Nederland. Per jaar produceert de NAM ongeveer 50 miljard kubieke meter aardgas. Iets meer dan de helft van dit gas (27 miljard kubieke meter) komt uit het Groningen-gasveld – de rest uit de kleinere velden elders in Nederland (12,5 miljard kubieke meter) en de Noordzee (11 miljard kubieke meter). De NAM voorziet in ongeveer 75 procent van de totale gasproductie in Nederland.
3. Hoe ontstaat aardgas?
Aardgas bevindt zich in de microscopisch kleine ruimtes tussen de zandkorrels van een laag zandsteen. Het gas is ontstaan uit steenkoollagen. Deze steenkoollagen zijn miljoenen jaren geleden gevormd uit afgestorven planten, bomen en diertjes. Hoger gelegen lagen zorgen voor een hoge druk en temperatuur. Daardoor ontstaat uit het steenkool aardgas. Het gas stijgt op en komt terecht in de poriën van het zandsteen. Boven het zandsteen ligt een dikke, ondoordringbare, zoutlaag. Die laag zorgt ervoor dat het gas niet uit het zandsteen kan ontsnappen.
4. Klopt de benaming gasbel dan wel?
Nee, het gas bevindt zich in poriën van een laag zandsteen en dus niet in een bel. Je kunt dat vergelijken met water in een spons, met de kanttekening dat de gashoudende zandsteenlaag keihard is. Deze steenlaag heeft een maximale dikte van een paar honderd meter, maar kan echter tientallen vierkante kilometers in oppervlakte zijn.
5. Hoe lang geleden is aardgas ontstaan en hoe diep zit het?
De steenkoollagen waaruit aardgas is ontstaan zijn ongeveer 350 miljoen jaar oud. Het gas zelf is minder oud, ongeveer 100 miljoen jaar. Op welke diepte het aardgas kan worden gevonden verschilt per gasveld. Er is gas aangetroffen op nog geen 500 meter diepte (in de zeebodem bijvoorbeeld), maar ook op 4.000 meter. Het meeste gas in Nederland bevindt zich op diepte van drie kilometer.
6. Wanneer is het gas in Groningen op?
De NAM verwacht dat het gasveld van Slochteren in 2050 leeg is.
7. En wat zijn de gevolgen voor de provincie?
De bodem in Groningen zal dan zo’n veertig centimeter lager liggen dan in 1959.