DSB: Een chronologie van 'De Snelle Belofte Bank'
Amsterdam, 9 okt. De DSB Bank van Dirk Scheringa groeide hard de afgelopen jaren, maar er was veel kritiek op de werkwijze. Klanten zouden zijn benadeeld door te hoge hypotheeklasten en omstreden koppelverkopen. 'De Snelle Belofte Bank' groeide uit van een klein belastingadvieskantoor tot een financieel concern met vele takken. Een chronologie van begin tot bankroet.
De wortels van DSB Bank liggen bij Buro Frisia, een klein
belastingadvieskantoor in Opmeer dat in 1975 door Dirk Scheringa en zijn
vrouw werd opgericht, nadat hijzelf een tijdje actief was als accountant en
als politieagent. Stap voor stap maakt het kantoor zich waar in de
bemiddeling van leencontracten.
Vooral in de jaren negentig groeit het bedrijf heel snel. De Nederlandse
banksector consolideert. Om voor eigen rekening te kunnen werken, richt
Scheringa in 1991 DSB Voorschotbank op en met dat bedrijf verwerft hij een
vergunning om zelf consumptief krediet te verstrekken. In 1995 volgt de
acquisitie van TADAS, The Anglo Dutch Assurance Society, waardoor het aanbod
kan worden uitgebreid met eigen verzekeringsproducten.
Een jaar later start DSB met de bemiddeling in hypotheken en eind jaren
negentig worden ook hypotheekleningen voor eigen rekening verkocht via de
daartoe opgerichte dochter DSB Hypotheken. In 2000 start DSB Bank, dat nu
een belangrijke pijler is onder de groep. Scheringa kondigt begin dat jaar
aan DSB Groep naar de beurs te willen brengen, maar op de dag van de
geplande beursgang wordt dit op het allerlaatste moment afgeblazen.
Een jaar later neemt DSB zeven bemiddelingskantoren in België over. Ook wordt
een kantoor in Düsseldorf geopend. In 2005, net voor Kerst, krijgt het van
De Nederlandsche Bank een bankvergunning. In juni 2007 weet DSB Gerrit Zalm,
oud-minister van Financiën, te strikken: eerst deeltijds als chief economist
bij het bedrijf, daarna als financieel directeur. In februari 2009 volgt een
andere oud-VVD-politicus, Frank de Grave, hem op.
DSB Bank komt in opspraak in onder meer tv-programma's Radar en Nova. Klanten
van DSB voelen zich benadeeld door te hoge hypotheeklasten.
18. Voormalig minister Frank
de Grave treedt na twee maanden af als financieel directeur. Later
blijkt dat DSB kort daarvoor een boete heeft gekregen van de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) voor het onzorgvuldig verstrekken van hypotheken.
23. Bedrijfsfraudejager Pieter Lakeman maakt bekend dat hij namens een groep
consumenten een
claim gaat indienen tegen DSB. Volgens Lakeman kan de claim in totaal
„tussen de 1 en 2 miljard euro” bedragen.
1: De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft de DSB twee boetes gegeven
van bij elkaar 120.000
euro wegens het overtreden van de regels bij het verstrekken van
hypotheken. De boetes zijn al op 5 mei opgelegd, maar DSB werd de tijd
gegeven om te reageren.
3: De
Consumentenbond kondigt aan opheldering te zullen vragen over
onzorgvuldigheden bij DSB. De bond gaat schriftelijk vragen stellen aan de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) en aan de bank zelf. De AFM laat
diezelfde dag weten niet de
bevoegdheid te hebben DSB te verbieden woningen te verkopen van mensen
die hun hypotheek niet meer kunnen betalen.
6: Weer stapt een directeur al binnen een jaar na zijn aantreden op. René
Frijters, die verantwoordelijk was voor sparen en beleggen bij DSB, verlaat
de bank.
8: DSB benoemt twee nieuwe bestuurders. VVD’er Robin
Linschoten treedt aan als directeur risicobeheer en Ronald Buwalda volgt
Frank de Grave op als financieel topman.
23: DSB laat weten dat ze met ontevreden klanten schikkingen hebben getroffen
met een waarde tot dan toe van ongeveer 300.000
euro. Bestuurder Hans van Goor denkt dat de totale compensatie aan
ontevreden klanten zal uitkomen op 1 tot 1,5 miljoen euro.
24: DSB schakelt ‘budgetcoaches’
in voor te laat betalende klanten. De bank wil in de toekomst beter
voorkomen dat klanten moeite hebben met betalingen of hogere kredietkosten
en heeft daarvoor „financiële budgetcoaches” aangesteld.
4: De financiële ombudsman Jan Wolter Wabeke heeft ongeveer 250 klachten
binnengekregen over leningen die bij DSB Bank zijn afgesloten. Volgens hem
gaat om „verhoudingsgewijs vrij veel klachten".
18: Minister Wouter Bos laat weten dat het geen probleem is dat Gerrit
Zalm, nu topman van ABN Amro, in het verleden bestuurder is geweest bij
DSB. Volgens Bos zij de omstreden leningen waar DSB voor beboet is verstrekt
toen Zalm nog geen bestuurder was bij deze bank.
4: Een kleine groep demonstranten
verzamelt zich voor het hoofdkantoor van DSB in het Noord-Hollandse Wognum.
Ze vinden dat ze door de bank van Scheringa zijn opgezadeld met te hoge
hypotheekschulden of ongewenste verzekeringen.
28: Oud-medewerkers van DSB Bank vertellen anoniem in tv-programma Nova over
agressieve verkooppraktijken bij de bank. Achteraf wordt dit gezien als de
start van de onrust.
29: Een meerderheid van de Tweede
Kamer wil dat onderzocht wordt of DSB Bank inderdaad het beleid had om
zo veel mogelijk overbodige koopsompolissen te verkopen bij leningen, zoals
de ex-werknemers beweerden in Nova. Met de koppelverkopen zou de bank van
Dirk Scheringa 1,6 miljard euro winst hebben gemaakt.
Donderdag 1: Pieter Lakeman van Stichting Hypotheekleed roept
DSB-klanten in televisieprogramma Goedemorgen
Nederland op hun geld weg te halen bij de bank. Hij denkt dat
gedupeerden eerder uitzicht op genoegdoening krijgen als het bedrijf
failliet gaat.
Diezelfde dag gaat de website van DSB plat. De klanten van DSB kunnen urenlang geen
geld overboeken via de site. Volgens een woordvoerder van de bank kwam
dit omdat de server werd platgelegd door een aanval van hackers. Eerder op
de dag zei een medewerkster nog dat de website overbelast raakte omdat veel
klanten tegelijk geld probeerden op te nemen. De woordvoerder ontkende dit
later op de dag.
Vrijdag 2: Oprichter Dirk Scheringa van DSB Bank presenteert ‘zijn’
schaatsploeg aan de verzamelde pers. Tijdens de presentatie sluipt Scheringa
weg om het personeel elders in Nederland toe te spreken. Het is nog altijd zeer
moeilijk om geld over te boeken via de website van de bank.
Zaterdag 3: Scheringa biedt de klanten van de bank „oprechte
excuses aan” en verzekert hun alle klachten zo snel mogelijk op te
lossen. De website voor internetbankieren werkt
weer, maar wel met enige vertaging.
Zondag 4: Scheringa zegt tegen De Nederlandsche Bank (DNB) dat hij op korte termijn af zal treden. Dit wordt pas bekend op maandag 12 oktober, wanneer DSB onder curatele wordt geplaatst.
Maandag 5: DSB Bank en Steunfonds Probleemhypotheken zouden een akkoord tekenen voor individuele gedupeerden. DSB zegt echter op de valreep af, omdat de details nog niet rond waren. Het Steunfonds stelt DSB vervolgens een ultimatum om tot een akkoord te komen.
Later wordt bekend dat DNB die dag gesprekken begint met vijf Nederlandse
banken over een overname
van DSB. Ze besluit ook dat DSB’s kredietlijn met de centrale bank met
800 miljoen euro wordt gekort naar 1 miljard euro omdat er onzekerheid is
over het onderpand.
Woensdag 7: Lakeman noemt De Nederlandsche Bank (DNB) als
toezichthouder „medeplichtig”
aan het duperen van mensen die een verzekering afsloten bij DSB Bank. De
centrale bank weigert te
reageren. DSB laat weten de
„intentie" te hebben om op korte termijn tot een akkoord te
komen met de stichting Steunfonds Probleemhypotheken.
Donderdag 8: DSB Bank en de Stichting Steunfonds Probleemhypotheken
bereiken een
akkoord over de manier waarop klachten over de bank worden afgewikkeld.
Ze volgen de aanbeveling op van de Ombudsman Financiële Dienstverlening, Jan
Wolter Wabeke. Opnieuw wordt er niet getekend, maar volgens DSB is een
mondelinge overeenkomst juridisch net zo sterk. Nadat de bank de week daarop
onder curatele is gesteld melden bronnen dat de Nederlandsche Bank weigerde
goedkeuring te verlenen aan de overeenkomst.
Vrijdag 9: Meteen na de onthulling van de regeling van DSB en de
Stichting Steunfonds Probleemhypotheken barst kritiek
los van andere vertegenwoordigers van DSB-klanten. Volgens Pieter Lakeman
van de Stichting Hypotheekleed stelt het DSB-akkoord niets voor en schieten
gedupeerden er niks mee op. De Stichting Woekerpolis Claim (WPC) vindt dat
klanten van DSB Bank ernstig tekort worden gedaan door de regeling.
Zaterdag 10. Er zijn geheime gesprekken over een overname van DSB door een consortium van ABN Amro, ING, Fortis, SNS en Rabobank. Binnen dit plan moet de overheid een kapitaalinjectie doen van 120 miljoen euro en garant staan voor 5 miljard. Minister Bos van Financiën weigert dit laatste. De gesprekken lopen vast.
Zondag 11. De centrale bank vraagt bij de rechter om DSB via de zogeheten noodregeling onder curatele te plaatsen. Er is inmiddels 622 miljoen euro van DSB rekeningen gehaald. De rechter besluit om 1 uur ’s nachts het verzoek af te wijzen omdat de liquiditeitspositie van DSB wel „zorgelijk” is maar niet zodanig dat een noodregeling nodig is, ook al omdat de gelduitstroom bij DSB tot stand lijkt gekomen.
Maandag 12. De aanvraag om DSB onder curatele te plaatsen is gelekt naar de Volkskrant. Vroeg in de ochtend halen klanten binnen enkele uren 41,6 miljoen euro weg. DNB herhaalt haar verzoek om een noodregeling. Ditmaal kan de rechter niet anders dan daarmee in te stemmen. Klanten kunnen vanaf dat moment niet meer bij hun spaargeld. Er worden twee bewindvoerders aangesteld.
Dinsdag 13. DSB-klanten kunnen nog een beetje geld van hun rekening halen. Het is niet meer mogelijk in winkels te betalen met een pinpas van DSB Bank, maar klanten kunnen tot en met woensdag nog pinnen bij geldautomaten. Bij pinautomaten kan maximaal 250 euro per dag opgenomen worden.
Woensdag 14. De door DNB aangestelde bewindvoerders vragen het faillissement van DSB aan in omdat zij geen mogelijkheid zien tot een redding.
Donderdag 15. De Amsterdamse rechtbank besluit tegen de verwachting in DSB niet failliet te verklaren. Dirk Scheringa krijgt van de rechtbank een etmaal de tijd om een koper te vinden, om zo faillissement te voorkomen. Scheringa ontmoet ’s avonds de top van de vijf banken die eerder afzagen van een reddingsplan. Ook Van Lanschot schuift nu aan. Na urenlang overleg besluiten de bankiers af te zien van een redding omdat zij de risico’s te groot vinden. Als hij vertrekt zegt Scheringa dat er nog één belangstellende is: een Amerikaanse partij „met voldoende eigen vermogen”.
Vrijdag 16. De rechter vindt de optie van een nieuwe bieder dermate serieus dat de zitting wordt voortgezet. Scheringa vraagt opnieuw om verlenging van de faillissementsuitspraak.
Na een zitting van vierenhalf uur beslist de rechtbank dat eigenaar Scheringa tot maandagochtend 9 uur de tijd krijgt om met de geïnteresseerde partij uit de VS tot een akkoord te komen. Als de deadline niet wordt gehaald, zal de rechtbank alsnog het faillissement uitspreken.
Die avond laten de bewindvoerders weten dat alle medewerkers van DSB Bank in oktober hun salaris gewoon krijgen uitbetaald.
Zaterdag 17. NRC Handelsblad onthult dat de Amerikaanse partij waar Dirk Scheringa sinds donderdagnacht mee schermt als redder voor zijn DSB Bank, een opkoopfonds is uit Texas, Lone Star Funds. Een delegatie van hun kantoor in Londen komt naar Wognum om boekenonderzoek te doen. Er wordt geen akkoord bereikt.
De besprekingen met Lone Star zijn volgens Scheringa gefrustreerd door de door DNB aangestelde bewindvoerder Rutger Schimmelpenninck. Scheringa is zo kwaad op Schimmelpenninck dat hij een officiële klacht indient bij de rechtbank. De rechtbank bevestigt later dat de rechter-commissaris de klacht in behandeling heeft genomen.
Zaterdagavond lanceert DSB in televisieprogramma Nova een nieuwe optie voor de redding van DSB, het zogenaamde ‘plan B’. Spaarders zouden 100 miljoen euro van hun geld moeten omzetten in aandelen, de staat zou een kapitaalsinjectie van 100 miljoen moeten doen en De Nederlandsche Bank zou de liquiditeitsfaciliteit weer met 800 miljoen euro moeten oprekken tot 1,8 miljard.
Zondag 18. Het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank blijken niet bereid te zijn geld te steken in de DSB bank en het 'plan B' is daarmee van de baan. DSB lijkt definitief af te koersen op een faillissement.
Pieter Lakeman van de Stichting Hypotheekleed maakt bekend na het weekend een collectieve actie tegen DNB te zullen starten. DNB zou tekortgeschoten zijn in haar taak als toezichthouder op de gang van zaken bij DSB sinds de verlening van de bankvergunning in 2005.
Maandag 19. Het faillissement van DSB wordt om negen uur 's ochtends uitgesproken door de rechtbank van Amsterdam.
De Nederlandsche Bank stelt het depositogarantiestelsel
in werking. In november kunnen rekeninghouders een brief verwachten. De
centrale bank verwacht dat de gedupeerden voor Kerst hun geld terug kunnen
hebben.
Voor meer dan de helft van de 2.000 werknemers van DSB betekent het faillissement direct het einde van hun dienstverband bij de bank.
Eigenaar en directievoorzitter Dirk Scheringa zegt in een persconferentie volgend op het besluit van de rechter dat zijn bank „helemaal niet” failliet is. „We zijn kapotgemaakt.” Hij sluit niet uit dat DSB nog beroep tegen het vonnis zal aantekenen. Ook wil hij een parlementaire enquête naar de gang van zaken rond DSB.