Wat is de Somalische groepering Al-Shabaab?

In Nederland, in Australië en de VS worden radicale moslims in verband gebracht met de Somalische groepering Al-Shabaab. Wat is dat voor een groepering?

Nairobi, 25 nov. De meest radicale moslimstrijders in Somalië behoren tot de groep Al-Shabaab (Arabisch voor ‘de jeugd’). Al-Shabaab heeft vermoedelijk honderden buitenlandse aanhangers van de heilige oorlog aangetrokken, vooral uit landen als Afghanistan en Pakistan, maar de internationale agenda van de groep lijkt beperkt. Kopstukken van Al-Qaeda zoals Osama bin Laden en Ayman al-Zawahiri hebben in het verleden via videoboodschappen opgeroepen tot heilige oorlog in Somalië, maar analisten zeggen dat definitief bewijs van banden tussen Al-Qaeda en Al-Shabaab nog nooit geleverd is.

Al-Shabaab kwam naar voren als de voorhoede van de strijd tegen de Somalische regering nadat in december 2006 de Unie van Islamitische Rechtbanken (ICU) was verdreven. De ICU, een verbond van radicale en gematigde moslims, was een half jaar aan de macht geweest. De ICU was er in de zomer van 2006 in geslaagd om met brede volkssteun de macht te grijpen van een groep corrupte krijgsheren, die door de Verenigde Staten werden gesteund in de hoop om zo terroristen te pakken te krijgen.

Onder het fundamentalistische bestuur van de ICU in de hoofdstad Mogadishu ontstond weer een vorm van orde in de mislukte staat Somalië, waar met het einde van de dictatuur in 1991 ook iedere vorm van effectief centraal gezag was verdwenen. Burgers gingen zonder wapens de straat op, de wegversperringen werden opgeheven en aan de piraterij voor de kust kwam goeddeels een einde.

De ICU werd eind 2006 verjaagd door troepen uit Ethiopië, dat het fundamentalistische bewind aan zijn grens vreesde. De radicale militaire vleugel van de ICU, Al-Shabaab, zette de strijd voort onder leiding van Aden Hashi Ayro. Ayro had in het halve jaar van fundamentalistisch bestuur in Mogadishu leiding gegeven aan Al-Shabaab. Ook leidde hij de puriteinse campagne tegen het kijken naar televisie en het gebruik van de mild stimulerende drug qat. In 2005 zou hij al opdracht hebben gegeven tot de moord, in Mogadishu, op de Britse BBC-correspondent Kate Peyton.

Onder aanvoering van Ayro bestreed Al-Shabaab vanaf december 2006 de troepen uit christelijk Ethiopië, die door veel Somaliërs beschouwd werden als bezetters. De nationalistische Somaliërs moeten niets hebben van buitenlandse inmenging in hun land. Ayro wordt verantwoordelijk gehouden voor moorden op binnen- en buitenlandse hulpverleners en journalisten in Somalië. De aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Kenia en Tanzania in 1998 en op een Israëlisch hotel aan de Keniaanse kust in 2002 zouden door Al-Qaeda in Somalië, en met medewerking van Ayro, zijn voorbereid.

Amerikaanse bommen doodden Ayro vorig jaar. Al-Shabaab wordt sinds Ayro’s dood geleid door zijn strijdmakker Hassan Turki. De groepering controleert nu vrijwel geheel Zuid-Somalië en delen van Centraal-Somalië.