Wikipedia is niet te koop

Amsterdam, 17 juni. De gratis web-encyclopedie Wikipedia groeit zeer snel. Oprichter Jimmy Wales wil niets verdienen aan de site. „Eventuele advertentie-inkomsten zijn voor schoolboeken in Afrika."

Amsterdam, 17 juni. - Jimmy Wales veegt het zweet van zijn voorhoofd nadat hij is neergeploft op een bankje op Amsterdam CS. Hij is nét op tijd voor zijn trein naar Duitsland. De oprichter van de gratis web-encyclopedie Wikipedia heeft zojuist gesproken op een conferentie en is nu op weg naar een bijeenkomst in Göttingen. Na een tussenstop in Bonn vliegt hij naar Brazilië. Het succes van zijn geesteskind maakt van ‘Jimbo’ Wales, zoals hij bekend staat bij wikipedianen, een gewild spreker.

Wat in 2001 begon als het plan van een idealist, is inmiddels uitgegroeid tot een web-encyclopedie die de top-20 van best bezochte sites van internet is binnengedrongen. Afgelopen maand telde Wales vijf miljard pageviews op de diverse Wikipedia-sites. Niet slecht voor een initiatief dat draait op de inspanningen van vier vaste krachten en ongeveer 2000 zeer actieve vrijwilligers. Zij schrijven het merendeel van de lemma’s, die door iedere gebruiker kunnen worden aangepast.

Eind vorig jaar kreeg Wikipedia het in de media zwaar te verduren. In het lemma van de voormalig assistent van de vermoorde Amerikaanse politicus Robert Kennedy, John Seigenthaler (78), was maandenlang te lezen dat hij werd verdacht van betrokkenheid bij de moord op zijn werkgever, terwijl dat niet waar was. Ook bleken Amerikaanse politici hun eigen biografieën bij te werken, uiteraard ter meerdere eer en glorie van zichzelf.

Wat vond u van de heftige aanvallen in de media op Wikipedia?

„Laat ik vooropstellen dat de fout in het lemma van Seigenthaler een ernstige fout was. Maar ik had ook zoiets van ‘tjonge, een fout op Wikipedia? Je meent het’. Natuurlijk staan er foutjes op zo’n omvangrijke website. Waar het om gaat is dat we ze er zo snel mogelijk uitvissen. Dat deze fout zo lang op de site stond, vond ik nog het vervelendst. Daar openbaarde zich een zwakte van het systeem. Maar uit de reacties blijkt ook wel dat de zogenoemde main stream media zenuwachtig worden van het succes van een site die voor en door lezers wordt gemaakt. ”

En toen kwam de vergelijking van het tijdschrift Nature tussen Wikipedia en de Encyclopedia Britannica waaruit bleek dat uw site niet significant meer fouten bevatte dan die van dit instituut.

„Daar waren we natuurlijk heel trots op. Het erge was dat Nature me al onder embargo verteld had dat dit onderzoek gepubliceerd ging worden. Ik moest dus mijn tong afbijten toen ik op CNN aan de tand werd gevoeld over ‘al die fouten’ op Wikipedia. Het liefst had ik geschreeuwd: ‘wacht maar tot volgende week!’”

Als gevolg van alle publiciteit zijn de bezoekcijfers het afgelopen half jaar de lucht ingeschoten. Dat betekent dat er ook meer artikelen geschreven gaan worden. Hoe filtert u daar de onzin uit?

„We hebben een zeer actieve gemeenschap van redacteuren en moderatoren. Zij schrijven de meeste lemma’s. En wat door andere gebruikers wordt gepost, wordt door deze harde kern gecontroleerd. Dat systeem is niet foutbestendig, zie Seigenthaler, maar het werkt relatief goed. Bij Wikipedia gaan we uit van het goede in de mens, daarom is de structuur van de site ook zo open. In een restaurant zet je toch ook niet alle bezoekers in een kooi omdat ze met hun mes wel eens iemand neer kunnen steken? Waarom zijn veel websites dan wel zo ingericht? Het blijkt dat het weinig voorkomt dat mensen onzin of gescheld posten op Wikipedia.

Nu de site zo veel bezoekers trekt, verschijnt Wikipedia in het vizier van grote internetbedrijven. Is het eerste overnamebod al binnen?

„Nee, ik heb nog niks gehoord over interesse van derden. Niet dat het wat uit zou maken, want Wikipedia is niet te koop. De site is eigendom van een charitatieve stichting die als doel heeft een gratis encyclopedie aan te bieden aan iedereen op aarde. Dat blijft zo.

En advertenties? De toename van de bezoekersaantallen vereist ook meer bandbreedte. Dat kost geld.

„Tot nu toe zijn we in staat om Wikipedia in de lucht te houden met behulp van donaties. We hebben het er intern wel vaak over. Want wat als je met eenvoudige advertenties veel geld op kunt halen? Daarvan zou je boeken kunnen kopen voor scholen in Afrika. Voorlopig bestaan er geen plannen om advertenties op de site te zetten, maar ik kan me voorstellen dat er in de toekomst een moment komt dat we een aanbod krijgen dat ons in staat stelt om ons doel, het wereldwijd bevorderen van kennis, te verwezenlijken. Dan moet daar binnen de gemeenschap over gestemd worden.”

De programmatuur van Wikipedia wordt nu ook gebruikt voor andere zaken, zoals de site We the People van deze krant. Waarvoor is de wiki-methode nog meer geschikt?

„Een vriend van mij is lid van de Oostenrijkse Groene Partij. De leden schrijven via een wiki aan programma’s voor de lokale verkiezingen. Dat is een goed idee. Belangrijk is wel dat deelnemers het eens zijn over het doel van de wiki. Daarom is het niet slim om een wiki te koppelen aan een omstreden onderwerp. Dat trekt vooral ruziezoekers. Menig populair internetforum is ten onder gegaan aan de vetes die werden uitgevochten tussen de diverse gezindten.”