Best lastig, legaal en eerlijk bloggen
Rotterdam, 21 nov. Toen weblogger Cinner en Elfstedensite-webmaster Tjeerd van der Werk onlangs een rekening ontvingen voor het kopiëren van artikelen van de freelancejournalist Karin de Mik, brak in de blogwereld een discussie uit over het auteursrecht in het digitale tijdperk.
Op weblogs werd verontwaardigd gereageerd op het feit dat De Mik, die onder meer voor deze krant en De Journalist schrijft, geld wilde zien voor het hergebruik van haar artikelen.
„Tamelijk kinderachtig dat er weer gelijk rekeningen gestuurd worden in plaats van eerst een vriendelijk e-mailtje met het verzoek de auteursrechten te respecteren. Hoeveel moeite is dat nou werkelijk?”, schreef Elja Trum van het weblog Photofacts in het reactiepaneel van Marketingfacts, een veel gelezen weblog over internet en de nieuwe economie.
Marco Derksen, oprichter van Marketingfacts, zegt „opnieuw verbaasd” te zijn „over de bekrompen visie vanuit de traditionele media. Hoe vaak moet het nog worden uitgelegd dat het begrip copyrights zoals we dat kennen achterhaald is?”
Auteursrecht
Over het auteursrecht bestaan veel misverstanden. Cinner, die een weblog bijhoudt over het chronisch vermoeidheidssyndroom ME en ADHD, verkeerde in de veronderstelling dat ze het artikel mocht kopiëren als ze de naam van de auteur en de bron vermeldde. Ze wilde het hele artikel overnemen omdat ze de inhoud van het stuk geen geweld aan wilde doen, zegt ze. Omdat haar site geen commercieel doel heeft, ervoer Cinner de rekening voor het hergebruik als onrechtvaardig.
Overnemen mag volgens de Auteurswet echter alleen nadat de maker toestemming heeft gegeven. De reden voor het overnemen en de aard van de site (commercieel of niet-commercieel) waarop het artikel wordt gepubliceerd, doen juridisch gezien niet ter zake.
Cinner kreeg een claim van 480 euro voor het overnemen van een artikel zonder toestemming. Uiteindelijk kwam ze met Cozzmoss, het bedrijf dat de auteursrechten van Karin de Mik en verschillende andere freelancejournalisten behartigt, overeen dat ze 160 euro zou betalen. Tjeerd van der Werk betaalde 195 euro en verwijderde het hele archief van de Elfstedensite.
Keiharde handelswijze
„Te goeder trouw en met netjes de bronvermelding plaatsen we al sinds 2000 nieuwsberichten op de site. Dit zonder enige commerciële inslag maar alleen om een interessante site te maken over de Elfstedentocht”, schrijft de schaatsliefhebber op zijn site. „Ik heb nooit eerder klachten gehad”, zegt Van de Werk aan de telefoon. „Als Cozzmoss mij had gebeld, had ik het artikel zo verwijderd. De manier waarop zij handelen vind ik keihard.”
Op veel weblogs, zegt directeur Marcus van de Kerkhof van Cozzmoss, „wordt een oproep gedaan om een onderscheid te maken tussen bedrijven en particulieren. Dit onderscheid is arbitrair. Is het eerlijk om een net opgestarte eenmanszaak aan te schrijven en een bloggende miljonair niet?”
Weblogger en ondernemer Petra de Boevere vindt net als Marco Derksen van Marketingfacts dat de Auteurswet, die uit 1912 stamt, achterhaald is.
De Boevere, auteur van het weblog Meisje van de Slijterij en eigenaar van een drankenhandel in Breskens, schreef twee artikelen over de claims van Cozzmoss en richtte een online community op waar gediscussieerd kan worden over ‘legaal en eerlijk bloggen’.
Niet meer van deze tijd
„Het auteursrecht is niet meer van deze tijd”, zegt De Boevere. „Het moet soepeler en duidelijker worden. Door internet is informatie veel toegankelijker geworden, maar als je iets overneemt kun je heel snel de fout ingaan. Je mag wel linken maar niet iets in zijn geheel overnemen. Dat is heel krom.”
Om onduidelijkheden te voorkomen, moeten meer sites en oude media gebruikmaken van Creative Commons, zegt De Boevere. Met een Creative Commons-licentie kan een journalist, een fotograaf of krant zelf bepalen op welke manier een artikel of foto mag worden hergebruikt.
Petra de Boevere, Cinner en Tjeerd van de Werk maken geen gebruik van Creative Commons. „Ik ga dat wel doen”, zegt De Boevere. „Ik heb me er eerder in verdiept en vond het tamelijk ingewikkeld.”
Creative Commons
Creative Commons is een in 2001 ontwikkeld, oorspronkelijk Amerikaans project voor het bevorderen van open content. Het wil het mogelijk maken om creatieve werken vrijer beschikbaar te stellen dan bij traditioneel auteursrecht of copyright mogelijk is.
De auteursrechthebbende behoudt al zijn rechten en kan anderen toestemming geven om het werk bijvoorbeeld over te nemen voor niet-commerciële doeleinden. De eigenaar van het originele werk kan ook bepalen of zijn naam vermeld moet worden en of bewerkingen toegestaan zijn.
Onder webloggers, fotografen en webmasters zijn Creative Commons-licenties nog niet erg populair. Op de fotosite Flickr, die 2 miljard foto’s bevat, hebben 53 miljoen foto’s een Creative Commons-licentie. Dat is ongeveer 2,5 procent.
Meer informatie over het auteursrecht en legaal bloggen: www.iusmentis.com; www.creativecommons.nl ; http://fairblogging.ning.com