Onderzoeksopzet en lijstjes per categorie

Gedurende de maanden februari, maart en april heeft tv-recensent Hans Beerekamp bijgehouden wie er aan het woord kwamen in zeven gezaghebbende programma’s van de publieke omroep. Het betreft vijf dagelijkse nieuwsrubrieken (Één vandaag, Netwerk, Nova, De wereld draait door en Pauw en Witteman) en twee wekelijkse (Buitenhof en Het elfde uur). In totaal zijn ongeveer 375 uitzendingen gescoord.

Per aflevering werd een punt toegekend aan elke persoon die minstens een volledige Nederlandse zin uitsprak in een originele bijdrage aan het programma. Uitspraken als „geen commentaar” werden dus niet meegeteld, evenmin als citaten uit andere programma’s, archiefopnamen, herhalingen of vooruitblikken. Uitgezonderd werden telefoongesprekken of uitspraken van mensen die buiten beeld of onherkenbaar werden vastgelegd. Voorwaarde was dat achternaam of artiestennaam van de spreker aangeduid wordt, in een ondertitel of mondeling.

Niet geteld zijn uitspraken van eigen presentatoren, redacteuren, medewerkers, vaste columnisten, correspondenten of ‘tafelheren’ en ‘tafeldames’. Zij konden wel een punt halen voor een ander dan hun eigen programma. Iedere spreker die in de onderzoeksperiode een thuisplek had in enig ander televisieprogramma kreeg eenmalig een halve punt extra. In totaal haalden 296 verschillende personen twee punten of meer. Zij vormen het corpus van de talking heads en zijn op basis van een aantal eigenschappen geordend, zoals geslacht, openlijke politieke affiliatie en functie.

De talking heads met de meeste punten zijn gerangschikt in een top100. Voor de rangorde zijn achtereenvolgens van belang: aantal punten, spreiding over de zeven programma’s, spreiding in de tijd, lengte en gewicht van de bijdragen en algehele zichtbaarheid op televisie.