Kleurensysteem moet Wikipedia integer maken

Internetencyclopedie Wikipedia wordt niet gezien als een betrouwbare bron. Een beoordelingssysteem van de deelnemers moet daar verandering in brengen.

Rotterdam, 5 aug. De filosoof Jean François Moufot is twee keer gestorven. Eén keer in 1842 en nog een keer in 2008, toen ontdekt werd dat de wiskundige een Wikipedia-hoax was. Het Wikipedia-artikel over de verzonnen Fransman heeft bijna vier jaar online gestaan in de Nederlandse, Duitse, Franse en Engelse versie van de online encyclopedie.

Een Duitse vrijwilliger van Wikipedia ontdekte vorige maand dat Moufot in geen enkele wetenschappelijke bron voorkomt. Hij speurde verder en ontdekte dat de filosoof nooit heeft bestaan. Na overleg op Wikipedia werd besloten het artikel te verwijderen.

De schrijver van het artikel, de Nederlander René Dings, is vervolgens op de hoax aangesproken. Dings, eigenaar van websitebureau Tremani, zegt dat hij het artikel heeft geplaatst om uit te vinden hoe goed Wikipedia werkt. De ontdekking van de Moufot-hoax is wat Dings betreft „een bewijs van de kracht van Wikipedia. Blijkbaar is het heel goed mogelijk om met een grote groep mensen een serieuze encyclopedie samen te stellen met een minimum aan fouten. Fouten op Wikipedia worden namelijk altijd wel een keer door iemand ontdekt, dat is nu weer duidelijk aangetoond.”

WikiTrust

Onderzoekers van de University of California in Santa Cruz hebben een programma ontwikkeld waarmee de betrouwbaarheid van Wikipedia-artikelen wat sneller kan worden aangetoond. WikiTrust, dat momenteel wordt getest door de Californische universiteit op een digitale kopie van de volledig Engelstalige versie van Wikipedia uit 2007, kijkt naar de betrouwbaarheid van auteurs en voorziet artikelen van een kleurcode. Lichtoranje staat voor zeer betrouwbaar en donkeroranje voor zeer onbetrouwbaar.

De software bepaalt de betrouwbaarheid van een auteur aan de hand van reacties van andere Wikipedianen. Als de bijdragen van een bepaalde auteur altijd snel weer worden teruggedraaid, heeft dat een negatieve invloed op zijn reputatie. Blijven artikelen en wijzigingen bestaan dan groeit de betrouwbaarheid van een Wikipediaan.

René Dings zegt dat het artikel over Moufot het enige verzonnen lemma van zijn hand is. De ruim honderd andere Wikipedia-artikelen die hij heeft geschreven of waaraan hij heeft meegewerkt, zijn volgens hem wel betrouwbaar. WikiTrust zou de andere bijdragen van Dings echter een donkeroranje code geven op grond van zijn nepartikel.

Oscar van Dillen, voorzitter van de Vereniging Wikimedia Nederland, is enthousiast over WikiTrust. „Ik juich de toepassing van WikiTrust toe omdat het programma de inhoud van Wikipedia makkelijker te controleren maakt”, aldus Van Dillen, die werkzaam is als componist en docent aan het Rotterdams Conservatorium. „Voor de argeloze lezer zijn de kleurcoderingen erg handig om de betrouwbaarheid van een artikel te bepalen.”

Uitzonderingen

Van Dillen gelooft niet dat een programma als WikiTrust nepartikelen kan voorkomen. „Dat gebeurt nu eenmaal zo nu en dan.” Dat het artikel over Moufot bijna vier jaar online heeft gestaan voordat iemand ontdekte dat het nep was, is volgens hem een uitzondering. „Meestal worden fouten sneller ontdekt. Dit artikel is in 2004 verschenen, toen was Wikipedia nog niet zo populair in Nederland.”

Hoe snel fouten uit artikelen op Wikipedia worden verwijderd, testte het tijdschrift PC Pro Magazine in augustus 2007. De redactie voegde tien fouten aan artikelen toe. Negen fouten werden binnen een uur hersteld, bij een andere test werden twee fouten binnen twee minuten verbeterd – twee bleven onopgemerkt.

Een slechte beoordeling van WikiTrust zou René Dings niet hebben weerhouden van het schrijven van een nepbijdrage. „Ik had nooit verwacht dat het artikel zolang onontdekt zou blijven. Eigenlijk had ik gehoopt dat de pagina na een uur al ontdekt zou zijn. Er was na de ontdekking even sprake van dat ik verwijderd zou worden van Wikipedia, dat is natuurlijk wel heel slecht voor je reputatie.”

2005: Journalist John Seigenthaler wordt valselijk beschuldigd van betrokkenheid bij de aanslagen op zowel John als Robert Kennedy. Het artikel staat 131 dagen online. Vervolgens verschijnt een nepartikel waarin staat dat de vrouw van Seigenthaler Wikipedia-oprichter Jimmy Wales heeft doodgeschoten.

2007: Een 24-jarige student doet zich voor als een hoogleraar in de theologie. Hij verwerft zoveel status op Wikipedia dat hij geschillen tussen vrijwilligers mag beslechten. Zijn ware identiteit werd onthuld door The New Yorker. De Engelstalige versie van Wikipedia bevat 2,48 miljoen artikelen.

Gepubliceerd in:
Internet & Media