Verbeter oordeel over kredieten

De beoordelaars van kredietwaardigheid zoals de Amerikaanse firma’s Moody’s en Standard and Poor’s hebben een belangrijke rol gespeeld bij het ontstaan van de kredietcrisis. Deze credit rating agencies worden betaald door de ondernemingen waarvan ze zelf de kredietwaardigheid moeten beoordelen. Dit leidt natuurlijk tot belangenverstrengeling.

Er is maar één manier om dit te vermijden en dat is door van beoordeling van kredietwaardigheid een publieke taak te maken. Dit kan door een publieke rating agency (PRA) op te richten, die financiële instellingen of hun producten, al dan niet verplicht, kan beoordelen.

De PRA kan uit algemene belastingmiddelen gefinancierd worden of door een extra belasting te heffen op financiële instellingen die zich hier vestigen en nieuwe producten op de markt brengen. Cruciaal is echter dat de PRA geen winstoogmerk heeft en dus ook geen belang heeft bij het verlenen van een te gunstige beoordeling.

Bij voorkeur zou de PRA echter op Europees niveau moeten worden opgezet. Immers, de beoordeling van een financieel product of een instelling is een publiek goed, waarvan ook financiële marktpartijen in andere landen profiteren. Daarnaast is het onwaarschijnlijk dat elk land afzonderlijk voldoende financiële talenten bijeen kan brengen om dit zelfstandig te doen. Financieel talent is zeer duur en het betalen van marktconforme salarissen is onvermijdelijk. Het opzetten van een PRA zal dus niet goedkoop zijn, maar dit valt in het niet bij de kosten van verkeerde beoordelingen van kredietwaardigheid.

Een Europese PRA zou idealiter ondergebracht worden bij een European Financial Services Authority (EFSA), die uniforme toezichtregels oplegt in de Europese Unie en die eindverantwoordelijk wordt voor al het financiële toezicht in Europa. De EFSA zal bekend zijn met de situaties van de individuele financiële instellingen en deze informatie kan gebruikt worden bij het verschaffen van officiële beoordelingen van kredietwaardigheid.

Roel Beetsma is hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam

U kunt hier reageren op dit artikel.