Alleen Wakker Nederland en PowNed halen genoeg leden

Rotterdam, 1 april. Nieuwkomers Wakker Nederland en PowNed zijn er als enige in geslaagd om meer dan 50.000 leden aan zich te binden.

Beiden omroepinitiatieven hebben een band met de Telegraaf Media Groep. Wakker Nederland dat 63.500 leden haalde is opgericht door Sjuul Paradijs, hoofdredacteur van De Telegraaf. PowNed, het geesteskind van GeenStijl oprichter Dominique Weesie haalde ruim 60.000 leden.

Omroep C heeft de grens net niet gehaald en blijft steken op ruim 46.000 leden. „Het was de muis tegen de olifant, maar het was de moeite waard. Nederland verdient een publieke omroep die zijn maatschappelijke functie waarmaakt en inhoud boven marktaandelen stelt”, zegt mede-initiatiefnemer Ad ‘s Gravesande.

Ook dierenomroep Piep!, de nationale muziekzender TV Oranje en de multiculturele omroep Zenit haalden het niet.Voor ‘Afro omroep’ SME spant het erom. Zij waren gisterenavond nog bezig met het op orde brengen van hun ledenadministratie.

Vandaag sluit de termijn voor ledenwerving. Binnen een week moeten de omroeporganisaties de ledenadministratie inleveren inleveren bij het Commissariaat voor de Media. Dat geldt ook voor de tien bestaande ledenomroepen (AVRO, BNN, VARA, KRO, NCRV, EO, VPRO, TROS, MAX en Llink).

Het is de eerste stap op weg naar erkenning van een nieuwe omroep of van het verlengen van bestaande licenties. Het Commissariaat bekijkt met steekproeven of de bestanden vervuild zijn: kloppen de gemelde ledentallen of zijn er valse meldingen of dubbeltellingen en zijn de inschrijfformulieren wel goed ingevuld? De gevestigde omroepen hebben ervaren dat 8 tot 10 procent van het bestand is vervuild.

Met het benodigde aantal leden is een nieuwe omroep er nog niet. Omroepen moeten bij hun aanvraag voor voorlopige erkenning ook een beleidplan overleggen voor 1 juli. Belangrijk daarin is een beschrijving van de identiteit van de omroep en het voorgenomen programmabeleid voor radio, televisie en internet.

Het Commissariaat voor de Media, de Raad voor Cultuur en de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) geven de minister voor 1 oktober een advies. Zij kijken of nieuwkomers de verscheidenheid van het media-aanbod vergroten, een nieuwe stroming vertegenwoordigen en programmatisch iets nieuws toevoegen.

Op basis van deze adviezen wijst minister Ronald Plasterk (Media, PvdA) voor eind dit jaar een licentie toe. De adviezen zijn niet altijd eensluidend. Bij omroep Max en Llink adviseerde het commissariaat bijvoorbeeld vijf jaar geleden positief, de Raad voor Cultuur en de raad van bestuur van de publieke omroep oordeelde negatief. Staatssecretaris Medy van der Laan (Media, D66) gaf MAX en Llink toch een licentie.

De afgelopen vijf jaar hadden zij de aspirant status. Zij moeten op 1 april beschikken over 150.000 leden om te kunnen blijven bestaan. Omroep Max heeft 230.000 leden, het in surceance van betaling verkerende Llink heeft er 156.000. Toch is de toekomst van de idealisten onzeker: het Commissariaat heeft de geldkraan laten dichtdraaien. Llink heeft een kort geding aangespannen dat dient op 14 april.

De minister verlengt ook de licenties van bestaande omroepen. Voor dat laatste laat hij zich ook adviseren door de visitatiecommissie, die eind april verslag uitbrengt over de prestaties van de huidige omroepen in de afgelopen vijf jaar.

Omdat het budget niet groeit, moeten de huidige omroepen met de nieuwkomers zendtijd en geld delen. Jaarlijks gaat er 655 miljoen euro naar de publieke omroep. Nieuwe omroepen krijgen 100 uur televisie en 450 uur radio per jaar. De nieuwe omroepen kunnen ongeveer rekenen op een budget van 6 à 7 miljoen op jaarbasis.

Jongerenomroep BNN groeide de afgelopen maanden met een eenderde. De omroep heeft nu meer dan 300.000 leden. Directeur Lucas Goes verwachte een forse groei van uitzendtijd en budget. Hij wil BNN een grotere rol laten spelen op 3FM en meer doen op Nederland 3, de zender die zich richt op een jonger publiek. ,,We zouden op de late avond meer aan actualiteit en amusement willen doen, en meer aan drama dan de soap Onderweg naar Morgen (ONM).”

De omroepen TROS, EO, KRO en AVRO blijven naar eigen zeggen de grootste omroepen van Nederland met meer dan 400.000 leden. De NCRV staat nu op 350.000 leden.