Veerman: sluit hoger onderwijs uit van bezuinigingen
Rotterdam, 13 april. Het hoger onderwijs moet worden uitgesloten van bezuinigingen. Er moet juist fors geïnvesteerd worden, anders verliest de Nederlandse kenniseconomie de aansluiting met de wereldtop. Ook moet het hogeronderwijsbestel worden hervormd.
Dat schrijft een commissie onder voorzitterschap van CDA-prominent Cees Veerman in een vanmiddag gepresenteerd rapport. Veerman kreeg vorig jaar van toenmalig minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) de opdracht de toekomstbestendigheid van het Nederlandse stelsel voor hoger onderwijs te onderzoeken. Hij concludeert nu dat het bestel in zijn huidige vorm de concurrentie met vergelijkbare landen niet aankan. „Als we zo doorgaan, redden we het niet.”
De commissie schrijft dat het niveau op hbo en universiteit omhoog moet. Hogescholen moeten daarom, net als universiteiten, masteropleidingen kunnen aanbieden. Universiteiten moeten het recht krijgen studenten voor aanvang van de studie aan selectie te onderwerpen en desgewenst de toegang tot een opleiding te ontzeggen. Het verschil in titulatuur tussen hbo en universiteit kan wat Veerman betreft verdwijnen.
Instellingen voor hoger onderwijs worden nu nog bekostigd op basis van het aantal studenten dat ze opleiden. Dat systeem moet op de helling, vindt Veerman. Universiteiten moeten worden gestimuleerd zich te profileren op een bepaald wetenschapsgebied. De tijd dat in bijna iedere Nederlandse universiteitsstad rechten of economie kan worden gestudeerd, is wat Veerman betreft voorbij. Dat soort versnippering leidt tot verspilling van investeringen.
Wetenschappelijk en toegepast onderzoek moeten op de universiteit en het hbo een grotere rol gaan spelen binnen het onderwijs. Algemeen vormende bacheloropleidingen, zoals die nu verzorgd worden door de exclusieve university colleges, zouden universiteitsbreed moeten worden ingevoerd.
Veerman onderschrijft het belang van een Leven Lang Leren. Zijn commissie pleit voor verder onderzoek naar de invoering van zogenoemde leerrechten: het recht voor iedere Nederlander op een deels door de overheid gefinancierde bachelor- en masteropleiding, ook als iemand na het behalen van zijn bachelor eerst is gaan werken.
Staatssecretaris Van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA) zegt in een reactie op het rapport van de commissie-Veerman: „Het is duidelijk dat we het hoger onderwijs niet langer op z’n beloop kunnen laten. Het rapport van de commissie biedt zeer waardevolle aanbevelingen zoals bijvoorbeeld selectie aan de poort, een goede gedachte omdat dat leidt tot lagere uitval en meer studiesucces. Wel moet de toegankelijkheid daarbij gewaarborgd zijn.”