Twee op de drie CDA-leden voor regeerakkoord

Arnhem, 2 okt. Het CDA-congres heeft zich zaterdag in de Rijnhal in Arnhem uitgesproken voor het regeerakkoord van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV. 68 procent van de stemgerechtigden was voor, 32 procent tegen. De stemming verliep zeer chaotisch.

Interim-voorzitter Henk Bleker benadrukte in zijn slotwoord dat „een gewichtig deel van het congres die steun niet wilde geven. Het komt er nu op aan dat we nog meer samen de schouders eronder zetten. Dat is essentieel.”

In de ochtend, bij de opening van het congres, had hij al de wens uitgesproken dat de CDA-leden na afloop naar huis zouden gaan met het idee: „Het was mijn club, het is mijn club, het blijft mijn club.” Fractievoorzitter Maxime Verhagen bedankte het congres voor de steun. Hij noemde het „een feest voor de democratie”.

Het is de komende week aan de 21-koppige Kamerfractie om definitief te beslissen of het kabinet er kan komen. Twee fractieleden, Ad Koppejan en Kathleen Ferrier, zullen hun oordeel mede laten afhangen van het congres. Ze wilden zich er na afloop nog niet over uitspreken, maar Ferrier zei wel dat „een substantiële minderheid” hen steunt.

De dag, waarop 4.700 CDA-leden afkwamen, verliep zeer geëmotioneerd. Tientallen tegenstanders en voorstanders spraken zich uit over de samenwerking met PVV-leider Geert Wilders en diens gedachtegoed. De partij bleek zeer verdeeld. Geregeld klonk er boe-geroep en werden andere CDA-leden persoonlijk aangevallen. Ook de dissident in de CDA-kamerfractie Kathleen Ferrier werd op boe-geroep onthaald na haar toespraak.

CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen toonde zich emotioneel in zijn toespraak aan het begin van de middag. Hij kreeg een brok in zijn keel toen hij zei: „Ik houd van onze partij! Ik geloof in onze partij!” Hij bekende op het punt te hebben gestaan „de handdoek in de ring te gooien” tijdens de lange discussies in de CDA-fractie over de akkoorden die hij had gesloten met VVD en PVV. „Maar ik ben gebleven. Het CDA heeft de traditie verantwoordelijkheid te nemen en niet uit de weg te gaan.”

Maar volgens demissionair minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie, CDA) kan verantwoordelijkheid nemen ook betekenen dat je „nee” zegt. „Wij horen niet thuis in een verbond met de PVV”, zei hij. „Doe dit mensen in ons land niet aan, doe dit de partij niet aan, doe dit ons land niet aan.” Achteraf sprak hij over een diepe verdeeldheid binnen de partij. En: „Dit is geen triomf voor degenen die voor dit akkoord hebben gepleit."

Duidelijk is dat ook de meeste tegenstanders zich wel kunnen vinden in het regeerakkoord, maar ze wijzen samenwerking met de PVV op principiële punten af. „Met de PVV verkopen wij de C van CDA”, zei een CDA-lid. Hij toonde een rode kaart en blies daarna op een scheidsrechtersfluitje. Een andere tegenstander: „De kleur van dit kabinet is bruin en dat stinkt.” Het Turkse Kamerlid Coskun Çörüz, zelf moslim, deed juist een dringend beroep op de congresleden om voor te stemmen: „Ik steek mijn nek uit door nu te kiezen voor dit akkoord.” Laat ons aan dit karwei beginnen. Ons probleem is niet de PVV, maar alle PVV-stemmers die zich niet meer bij ons thuis voelen.”

De CDA-leden werden vanochtend ontvangen door verschillende groepen demonstranten. Bij de ingang stond een groot scherm waarop videoclips van Geert Wilders te zien zijn, onder meer met zijn uitspraak dat het CDA voor „Christenen Dienen Allah” staat, een uitspraak die hij vorig jaar tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen deed. Andere demonstranten hielden anti-Wilders-spandoeken en protestborden omhoog, musici van het Muziekcentrum van de Omroep speelden de Dodenmars om te betogen tegen de aangekondigde bezuinigingen op kunst en cultuur.