Dollarstroom van Fed zal merkbaar zijn in hele wereld
Amsterdam, 4 nov. De Amerikaanse centrale bank pompt tot en met juni volgend jaar ten minste 600 miljard dollar in de Amerikaanse economie, in de vorm van het opkopen van Amerikaanse staatsleningen. Daarmee begint de Federal Reserve, of ‘Fed’, aan een ongekend experiment. En niet alleen Amerika zelf is het proefkonijn, ook de rest van de wereld wacht af in het laboratorium. Zou het werken?
Het is al eerder gedaan. Tijdens de kredietcrisis kocht de Fed voor honderden miljarden aan probleemleningen op, om het financiële stelsel te verlossen van de molensteen die het zelf om de nek had gebonden. Maar de actie van nu staat niet in het teken van het redden van de banken, maar van het vlot trekken van de Amerikaanse economie.
Het opkopen van staatsschuld is bedoeld om alle rentevoeten voor de lange termijn omlaag te krijgen, burgers en ondernemingen aan te sporen tot het nemen van meer en goedkoper krediet en banken ertoe aan te zetten dat geld ook uit te lenen. Maar de Amerikaanse burger bouwt liever zijn schulden af, bedrijven zitten op stapels geld en het banksysteem is liquide genoeg. De Fed kan het paard wel naar het water leiden, maar het kan het niet dwingen te drinken.
De rest van de wereld is bang dat de hoop van de Fed dat de Amerikaanse economie weer aantrekt, niet wordt waargemaakt. Tegelijkertijd worden hun munten relatief duurder ten opzichte van de dollar. In het afgelopen half jaar ontstond de angst voor een valutaoorlog, waarbij met name de opkomende landen hun valuta’s met kunst- en vliegwerk zo laag mogelijk proberen te houden.
Er is een andere kant aan die zaak. De Amerikaanse kortetermijnrente stond al op nagenoeg nul en dat veroorzaakte al een vloed aan dollars die in het buitenland op zoek ging naar een hoger rendement. Dat kan nu nog meer worden. Al dat binnenkomende geld jaagt de koers op van de valuta van het ontvangende land en kan daar zorgen voor zeepbellen op de aandelen- of vastgoedmarkt. In Azië herinnert men zich de opmaat van de crisis van 1997-1998 maar al te goed. Ook daar ging een hausse aan buitenlands beleggingskapitaal aan vooraf.
Het is niet onbegrijpelijk dat andere landen daar bevreesd voor zijn en maatregelen nemen. Japan intervenieerde al om de koers van de yen niet te ver te laten stijgen, Zuid-Korea deed hetzelfde. Brazilië verhoogde de belasting op buitenlandse aankopen van effecten. India en Australië verhoogden deze week hun rentes, mede om zeepbellen voor te zijn.
Nu de Fed met zijn revolutionaire beleid van quantitative easing begint, zet de rest van de wereld zich schrap. Ook Europa, want het in circulatie brengen van een dergelijk miljardenbedrag aan versgeperste dollars kan de koers van de euro opdrijven. En misschien is dat ook nét de Amerikaanse bedoeling.