Ze eten watten, dan verdwijnt de honger

Rotterdam.

Daphne is 19 jaar oud en heeft anorexia nervosa. Ze is naar eigen zeggen pro-ana. Pro-ana is een levensstijl die anorexia nervosa niet beschouwt als een psychiatrische ziekte maar als een keuze. Daphne weet inmiddels dat haar eetstoornis geen keuze meer is want eten kan ze bijna niet meer.

Maar het is volgens haar wel een levensstijl. „Mijn eetstoornis is mijn wereld. Een wereld van wegen en calorieën tellen. Ik controleer mijn armen en benen regelmatig op vet en kijk of mijn broekspijpen mijn benen niet raken. Het is een wereld waarin ik houvast vind.”

Daphne houdt een pro-anaweblog bij. Op de site noteert ze in een dagboek wat ze eet en hoeveel ze weegt. Onlangs meldde NRC Handelsblad dat er ruim vijftig van dit soort Nederlandstalige pro-anasites zijn waarop tieners elkaar aanmoedigen om zo min mogelijk te eten. Van verschillende kanten gaan stemmen op om de pro-anasites uit de lucht te halen. Provider Yahoo! deed dat in 2001 in de VS maar slaagde er niet in om het fenomeen uit te bannen. De weblogs doken elders weer op, soms onder een andere naam, of gingen ‘verstopt’ in een andere site verder.

Daphne woont in België, haar website wordt door ongeveer honderd mensen per dag bezocht. Dat zijn veelal Nederlandse meisjes.

Met haar 1,68 meter en 52 kilo oogt Daphne, gehuld in wijde gothic-kleding, niet superdun. Maar na drie jaar hongeren en braken is ze wel ondervoed. Ze mag dit jaar niet gaan skiën omdat artsen bang zijn dat ze bij een val al haar botten breekt. Ze menstrueert al ruim een jaar niet meer, heeft continu een ontstoken slokdarm en kan bijna niet meer naar het toilet.

Via haar pro-anaweblog ‘eternal struggle’ praat Daphne met circa twintig meisjes over de eetstoornis. Onderling wisselen ze tips uit. Laatst hoorde ze nog twee nieuwe trucs: ‘slik een koordje in, maar niet helemaal zodat je het er later weer uit kan trekken en er voedsel naar boven komt. Of probeer watten door te slikken, die absorberen vocht en nemen het hongergevoel weg’.

De weblog voorkomt dat Daphne eenzaam wordt. Ze gaat namelijk niet meer met vrienden op stap, bang dat ze met hen moet eten. Op internet kan ze contacten opdoen én haar ware gevoel uiten. Bovendien moet ze tegen artsen en haar ouders „doen alsof het goed gaat”. Op internet vindt ze „mensen die mij begrijpen”.

Als de websites uit de lucht worden gehaald, is de kans volgens onderzoekers groot dat anorexiapatiënten in een isolement raken, wat de kans op suïcide zou vergroten. Dr. Casper Schoemaker, van het RIVM en deskundig op het gebied van anorexia nervosa, vindt ook dat het geen zin heeft om de weblogs uit te bannen. Volgens hem moet je er andere informatie tegenover stellen. Op verzoek van Henkjan de Krijger van provider punt.nl, die de sites niet wil verbieden maar er wel wat tegen wil doen, schreef Schoemaker daarom een waarschuwingstekst die opduikt als je een pro-anaweblog van punt.nl bezoekt. In de tekst staat dat patiënten elkaar gevaarlijke trucs leren en dat deze mensen aan een levensgevaarlijke psychiatrische ziekte lijden.

Volgens Schoemaker is het niet nieuw dat anorexiapatiënten elkaar opstoken. „Dat gebeurde vroeger al in de slaapzalen van eetstoornisklinieken. Nu doen ze het op internet.” De sites zullen „geen epidemie van nieuwe patiënten veroorzaken”. Gezonde meisjes zullen door de sites worden afgeschrikt. Meisjes die een eetstoornis aan het ontwikkelen zijn, worden wel degelijk gemotiveerd door de sites. Maar, legt prof. Wijbrand Hoek, psychiater bij Parnassia psycho-medisch centrum in Den Haag uit, zij hadden de ziekte hoogstwaarschijnlijk ook gekregen zonder de site te bezoeken. „Anorexia nervosa is gedeeltelijk ook een ernstige psychiatrische ziekte waar mensen aanleg voor hebben, het is genetisch bepaald en wordt beïnvloed door omgeving, cultuur en het westerse schoonheidsideaal.”

Voor de webloggers en bezoekers met anorexia zijn de sites zeer schadelijk, vertelt Wijbrand Hoek. Net als voor patiënten die herstellende zijn en weer terugvallen in hun oude leven. „De vrouwen verheerlijken elkaar met absolute dunheid.” Van alle psychiatrische ziektes telt anorexia nervosa met 15 procent het hoogste sterftecijfer. De lichamelijke gevolgen zijn enorm: uitputting, lage lichaamstemperatuur, vertraagde hartslag, botontkalking, tanderosie en onvruchtbaarheid.

Uit Amerikaans onderzoek van de universiteit van Stanford blijkt dat jongeren die de sites bezoeken, vaker in het ziekenhuis belanden omdat ze op die sites diëten vinden waarmee ze gaan experimenteren. Onderzoeker Rebecka Peebles van het academisch ziekenhuis van de universiteit van Stanford signaleert een paradox: aan de ene kant zijn de meisjes trots op hun levensstijl en stimuleren ze elkaar om door te gaan, maar aan de andere kant waarschuwen ze bezoekers om er niet mee te beginnen. Volgens Peebles hebben de tieners de sites nodig als uitlaatklep om de enorme druk van de omgeving aan te kunnen. Wijbrand Hoek vertelt dat het allemaal past in het ziektebeeld. „Ze weten dat ze verkeerd bezig zijn, maar kunnen niet anders meer.”

Daphne waarschuwt vrouwen op haar site om niet aan ‘ana’ te beginnen. „Soms zie ik heel jonge meisjes voorbijkomen, die zien de sites als glitter en glamour. Ze denken: dit is gaaf.” Daphne stimuleert lotgenoten als die hulp willen zoeken. „Je verstand zegt dat je moet stoppen, je gevoel wil doorgaan.”

Daphne voelt zich nu dikker dan drie jaar geleden, toen ze twintig kilo meer woog. Ze ging op haar zestiende wat afvallen en kreeg complimentjes. Maar de voldoening van het gewichtsverlies bleef uit. „In mijn ogen is iedereen dunner. En daarom moet ik nog meer afvallen. De haat tegen mijn eigen lichaam is zo absurd, dat is niet te begrijpen.”

Daphne is sinds enkele maanden in therapie, maar twijfelt of het werkt. „Ik hoef de stoornis niet meer te verbergen en dat geeft me vrij spel.” Ze ziet er zelfs tegenop om te genezen. „Want ik heb geen idee hoe ik dan mijn leven moet invullen.”

http://believingana.web-log.nl/

http://superkuiken.web-log.nl/superkuiken/dagboek/

http://myrkur.web-log.nl/

http://ankhiej.web-log.nl/

http://fetch.web-log.nl/

http://starvationinsilence.punt.nl/

http://dreamz.web-log.nl/

http://www.thinnabe.web-log.nl/

http://neverstop.web-log.nl/

http://nofood4us.web-log.nl/nofood4us/

http://xannex90.web-log.nl/

http://beautifuldisaster.punt.nl/

http://fabulouslythin.web-log.nl

http://amy4lifestyle.web-log.nl/

http://anarulez.web-log.nl/

http://invisible.punt.nl/

http://niennaoronar.web-log.nl/

http://ariangirl.web-log.nl/

http://laflorence.web-log.nl/

http://thinkerbell.web-log.nl/

http://anaperfection.web-log.nl/

http://hofvaneden.web-log.nl/

http://www.want2blikethat.web-log.nl/

http://liilsecretplace.web-log.nl/

http://anangel.punt.nl/

http://eternalstruggle.punt.nl/

http://wanttobeperfect.punt.nl/

De meisjes met de weblogs zien ‘pro-ana’ als een levensstijl. Maar ‘Ana’ is ook een leidster, een denkbeeldige vriendin die helpt om af te vallen.

Op veel sites staan brieven van meisjes aan hun ‘vriendin’. Maar er zijn ook geloofsbelijdenissen, dat zijn brieven van Ana.

In zo’n de brief staat: ‘Anorexia is mijn naam, maar je mag mij Ana noemen. In de komende tijd zal ik veel tijd in je investeren en ik verwacht hetzelfde van jou. Je bent niet toegestaan veel te eten. Ik zal je naar het limiet duwen. Ik begin in je te kruipen, in je gedachten. Spoedig ben ik altijd met je. Ik ben daar wanneer je op de weegschaal staat. Je prikt en port aan het vet dat daar is en glimlacht wanneer je botten ziet.’