Wikiscanner ontmaskert censurerende overheid
AMSTERDAM, 29 AUG. Voor George W. Bush president werd, had hij een drankprobleem. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid wilde daar weinig ruchtbaarheid aan geven en wiste op Wikipedia een passage met details over het alcoholisme van Bush.
De ambtenaren die het artikel aanpasten, dachten dat anoniem te doen. De populaire online-encyclopedie staat anoniem schrijven en redigeren toe, maar een Amerikaanse student heeft onlangs een einde gemaakt aan die anonimiteit.
Virgil Griffith (24) ontwikkelde de Wikiscanner , een programma dat de IP-adressen van mensen die een bijdrage leveren aan Wikipedia koppelt aan de naam van het bedrijf of de overheidsinstelling waar ze werken. In het programma kunnen 34,4 miljoen bewerkingen van Wikipedia-bijdragen die zijn uitgevoerd door 2,6 miljoen mensen of organisaties doorzocht worden. Zoeken kan op trefwoord en IP-adres. Wikiscanner laat ook precies zien welke wijzigingen vanaf welk IP-adres zijn doorgevoerd.
Wikipedia behoort tot de tien meest bezochte sites ter wereld. Maandelijks worden ruim 7 miljard pagina’s opgevraagd. Alleen al om die reden is het voor bedrijven en overheidsinstellingen van belang om invloed uit te oefenen op hoe er over hen wordt geschreven in de online-encyclopedie. Een aanpassing is snel gemaakt. Wikipedia is immers een open naslagwerk. Iedereen die over een internetaansluiting beschikt, kan artikelen schrijven en redigeren.
De Wikiscanner van Griffith, die cognitieve wetenschappen heeft gestudeerd aan Indiana University en een vervolgopleiding doet aan het California Institute of Technology, laat zien dat er veel geredigeerd wordt in Wikipedia en dat het bedrijfsleven en de overheid volop gebruikmaken van de mogelijkheid om ‘anoniem’ artikelen aan te passen en informatie te verwijderen en te manipuleren. Zo verwijderde de Amerikaanse stemcomputerfabrikant Diebold enkele alinea’s waarin stond dat directeur Walden O’Dell de grootste fondsenwerver voor George Bush was. Deze informatie is inmiddels weer in het artikel opgenomen.
Ook vanuit Nederland wordt druk geredigeerd. Vanuit het domein van de gemeente Haarlem bijvoorbeeld werden 140 wijzigingen in artikelen over het Frans Hals Museum, de zangeres Alisson Kraus en het muziekgenre Black Metal doorgevoerd. De ICT-nieuwssite Tweakers ontdekte dat begin maart vanaf een computer van het ministerie van VROM een tekst uit de Engelstalige Wikipedia werd verwijderd waarin Koningin Beatrix werd genoemd als aandeelhouder in ING en ABN Amro. In het artikel werd gerefereerd aan investeringen van deze banken in de wapenindustrie. Bij de uitleg over de verwijdering werd opgemerkt dat er sprake is van smaad als de koningin in verband wordt gebracht met controversiële beleggingen.
Vanaf een computer die gebruik maakte van de internetverbinding van Huis Ten Bosch, het woonpaleis van koningin Beatrix, is ook informatie verwijderd uit het lemma over prinses Mabel op Wikipedia.
Dat de internetencyclopedie niet altijd even betrouwbaar is, was al bekend. Wikipedia’s oprichter, Jimmy Wales, waarschuwt altijd dat de artikelen met de nodige voorzichtigheid gelezen moeten worden. Griffiths scanner laat zien op welke schaal informatie op Wikipedia gemanipuleerd wordt. Dat kan volgens een woordvoerder van het digitale naslagwerk leiden tot meer openheid. „De scanner tilt transparantie naar een hoger niveau.”
Zie hier voor bijzondere wijzigingen.