Kinderopvang wordt honderden euro’s duurder
Rotterdam, 18 sept. Kinderopvang is door regelingen van de overheid zo populair geworden, dat ouders er weer meer voor moeten gaan betalen. Maar, is kinderopvang op termijn nog wel te financieren?
Een nieuwe regeling kan ook té succesvol zijn. Dat is gebeurd met kinderopvang.
In 2006 en 2007 werd de toeslag die ouders terugkrijgen van de overheid voor kinderopvang fors verhoogd. Ook moesten bedrijven meer gaan bijdragen in de kosten. Het idee erachter was om de arbeidsparticipatie van ouders te verhogen.
Het effect is overweldigend. De vraag naar opvang is enorm gestegen. Zat in 2005 nog 15 procent van alle kinderen in de opvang (circa 350.000 kinderen), dit jaar is dit al 30 procent van de kinderen (circa 700.000).
Het Centraal Planbureau (CPB) schrijft deze week in de Macro Economische Verkenning die de Miljoenennota vergezelt, dat de regelingen hun doel voorbij lijken te schieten.
Het budget voor kinderopvang gaat fors omhoog, zo werd met Prinsjesdag bekend gemaakt. Er komt een extra investering van jaarlijks 1,3 miljard, dat is 300 miljoen euro per jaar extra dan eerder was begroot. Bij het aantreden van het kabinet was circa 1,6 miljard euro beschikbaar, dat loopt nu op tot 2,9 miljard in 2011.
Ouders zijn inderdaad meer gaan werken, zo schrijft het CPB. Maar dit komt slechts ten dele door de verlaging van de ouderbijdrage. De subsidie voor formele kinderopvang is zo hoog opgelopen, dat de extra arbeidsparticipatie niet meer opweegt tegen de kosten. De sterke groei van de kinderopvang zet de kwaliteit onder druk. Momenteel staan 22.000 kinderen op de wachtlijst voor kinderopvang.
De oplossing: ouders moeten weer meer gaan betalen voor kinderopvang. Alle ouders, ook de minimuminkomens. Wat betekent dat concreet? Dat gezinnen gemiddeld 29 procent duurder uit zijn, zo becijfert het CPB.
Het CPB zegt dat gezinnen met een minimuminkomen met twee kinderen op de opvang, voor twee dagen in de week, 5 euro per maand extra kwijt zijn in vergelijking met vorig jaar. Modale inkomens zijn onder die condities 15 euro per maand extra kwijt. En twee en drie keer modaal 65 euro per maand extra.
Voor veel ouders zal het veel meer zijn, zegt ouderbelangenvereniging Boink. Vooral de modale inkomens en daarboven, kiezen vaak voor drie dagen per week opvang voor hun kinderen. Boink schat in dat ouders gemiddeld rond de 40 euro per maand extra kwijt zullen zijn door het nieuwe beleid; rond 500 euro per jaar.
Een woordvoerder van het ministerie vindt het „reëel om van iedereen een bijdrage in de gestegen kosten te vragen; kinderopvang blijft betaalbaar en financieel toegankelijk, ook voor de lagere inkomens”. Maar ouderbelangenvereniging Boink vindt de kostenstijging voor gezinnen „een ongelooflijk slechte zaak”, zo zegt voorzitter Gjalt Jellesma. „Als er iets slecht is voor het vertrouwen in opvang, is het wel gejojo met de prijs. Ouders weten daardoor niet waar ze op kunnen rekenen. Als dat zo doorgaat, zal de arbeidsparticipatie weer naar beneden gaan.” Jellesma vindt dat de overheid het misbruik van de regelingen meer had moeten aanpakken, in plaats van ouders minder terug te geven. Kinderopvangbedrijven declareren nu vaak uren die ouders niet afnemen, zegt hij.
Ook brancheorganisatie MOgroep Kinderopvang is niet tevreden. Voorzitter Ina Brouwer zegt weliswaar „blij verrast” te zijn met de 300 miljoen euro extra die gevonden is. Maar zij is er wel tegen dat het kabinet in zijn plannen de uurvergoeding voor kinderopvang niet indexeert aan de inflatie en dat het uurtarief voor naschoolse opvang met 7 procent wordt verlaagd. Volgens Brouwer is verder schrapen aan de kwaliteit niet mogelijk.
De Mogroep vindt dat informele opvang door vrienden, buren en familie niet meer uit het budget van kinderopvang moet worden betaald. Maar daar willen het ministerie en oudervereniging Boink niet van weten.
De MOgroep Kinderopvang wil een Taksforce die gaat uitzoeken wat er écht nodig is, aan extra investeringen. Want er zit nóg een addertje onder het gras.
Het CPB schrijft dat „de grootste groei” naar kinderopvang er wel uit is na 2011. Maar Boink en de MOgroep denken dat niet 35 procent van de kinderen in 2011 naar de opvang zal gaan, zoals het CPB denkt, maar 50 procent. „De raming is wel met de nodige onzekerheid omgeven”, schrijft het CPB zelf ook al. Het kabinet loopt met de voorgenomen plannen „het risico van bezuinigingsronde naar bezuinigingsronde te struikelen”, zegt Ina Brouwer.