‘Opiniepeiling is bedreiging democratie’

Den Haag, 26 sept. Opiniepeilingen ondermijnen het vertrouwen in de regering, het parlement en de overheid in het algemeen. Tevredenheidsonderzoeken over de politiek kunnen het fundament van de democratie aantasten.

Dat heeft minister Donner (Sociale Zaken, CDA) gisteren gezegd op een symposium in Tilburg waarin de ‘economie van het vertrouwen’ centraal stond.

Donner richt zijn kritiek niet op peilingen waarbij het aantal Kamerzetels wordt gemeten als er nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden, maar op de onderzoeken die het vertrouwen in de politiek en in het kabinet in kaart brengen.

De minister plaatst vooral vraagtekens bij de zeggingskracht van zulke tevredenheidsonderzoeken. Hij verwees daarbij onder meer naar een recente peiling van RTL Nieuws waaruit bleek dat 70 procent van de bevolking geen vertrouwen heeft in het kabinet.

„Ik ben me er van bewust dat ik op mijn woorden moet passen. Je moet de boodschapper van het nieuws niet de schuld geven en je moet al helemaal niet overkomen als een lid van het establishment dat de boodschap van de bevolking volk negeert die zegt ontevreden te zijn.”

Donner verwijst bij zijn kritiek naar wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat bij tevredenheidsonderzoeken onduidelijk is wat er wordt gemeten. Antwoorden op vertrouwen in de politiek worden bepaald door een combinatie van persoonlijke voorkeuren en het algehele sentiment van dat moment. „Omdat geen enkele partij meer dan de helft van de stemmen krijgt in Nederland, kan geen enkele partijleider de meerderheid van het vertrouwen winnen”, zegt Donner.

Aangezien bij opiniepeilingen ook mensen meedoen die niet stemmen – een groep die grotendeels geen vertrouwen heeft – zal bij voorbaat bijna twee van de drie respondenten weinig vertrouwen in de regering hebben, stelt Donner. Omdat aangetoond is dat zulke negatieve peilingen het algemene vertrouwen wel beïnvloeden, is het volgens Donner de vraag wat de bijdrage is van de tevredenheidsonderzoeken. Hij vraagt zich af of constante meting van het vertrouwen uiteindelijk niet schadelijk is voor zowel de democratie als de samenleving.