Nederlaag Leefbaar bij voordracht Aboutaleb

De verkeerde man op de verkeerde plaats, vindt Leefbaar Rotterdam. Want Ahmed Aboutaleb heeft een dubbel paspoort én hij is moslim.

Rotterdam, 16 okt. Na ruim vier uur vergaderen achter gesloten deuren sprak het langstzittende raadslid van Rotterdam, PvdA’er Metin Çelik, het verlossende woord. De gemeenteraad van de tweede stad van Nederland (584.000 inwoners) had gekozen voor Ahmed Aboutaleb. Begin volgend jaar treedt hij aan als de opvolger van de immens populaire Ivo Opstelten, die afzwaait op 1 januari 2009.

Çelik had zijn woorden nog niet uitgesproken of rechts van hem sloeg een deel van de fractie van Leefbaar Rotterdam letterlijk de handen voor de ogen. Rotterdams grootste oppositiepartij (14 van de 45 zetels) had een zware nederlaag geleden, zoveel was duidelijk. Maar wie durfde hardop uiting te geven aan het smeulende ongenoegen? De – in de ogen van Leefbaar achterhaalde – benoemingsprocedure schrijft immers voor dat raadsleden zich gedurende 75 jaar dienen te onthouden van elk commentaar met betrekking tot de burgemeestersbenoeming. Wat geheim is blijft geheim. Zo zijn de regels.

Het was het onherroepelijke gevolg van de keuze die de raad dit voorjaar maakte door, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Utrecht en Eindhoven, het raadplegende burgemeestersreferendum van de hand te wijzen. Ook al was dat met miniem (23 tegen, 22 voor) verschil. Maar Dries Mosch had na afloop lak aan de voorschriften. Hij weigerde met meel in de mond te praten, zoals de rest van zijn fractie noodgedwongen deed. Mocht hij bovendien zijn democratische recht van de vrijheid van meningsuiting praktiseren? „Gerd Leers (de afgewezen CDA-kandidaat, red.) was een ramp geweest, maar Aboutaleb is een dubbele ramp”, foeterde Mosch. „Deze man zal straks op zo’n smalle evenwichtsbalk balanceren dat-ie er links of rechts vanaf zal kletteren.”

Mosch’ verbittering was deels te verklaren uit teleurstelling: de kandidaat van de politieke nazaten van Pim Fortuyn, oud-havenwethouder Wim van Sluis, had de schifting niet weten te doorstaan. Daarnaast is de in Marokko geboren Aboutaleb in de ogen van Leefbaar simpelweg de verkeerde man op de verkeerde plaats. Mosch: „Aboutaleb heeft én een dubbel paspoort én hij is moslim. Uitgerekend zo’n man moet leiding gaan geven aan een stad waar een groot deel van de allochtone bevolking categorisch weigert te integreren? Dat geloof je toch niet!?”

In de aanloop naar de besloten raadsvergadering had fractievoorzitter Ronald Sørensen zich ook al luid en duidelijk uitgesproken tegen „een burgemeester met twee paspoorten”. Na afloop hield hij zich, in tegenstelling tot Mosch, op de vlakte: „Pas over 75 jaar zullen we de waarheid weten”, klonk het op zure toon.

Daarentegen deed een andere verliezer, coalitiepartij CDA, vooral haar best de keuze voor Aboutaleb toe te juichen. „Een man die bruggen kan slaan in een in veel opzichten nog altijd verdeelde stad”, stelde raadslid Beppie Hagenaars tevreden vast. Dat was een opmerkelijk statement. Het is een publiek geheim dat de landelijke CDA-top gebrand was op de burgemeesterspost in Rotterdam. Sinds het vertrek van Wim Deetman in Den Haag, begin dit jaar, is de grootste partij van Nederland niet meer vertegenwoordigd in een van de vier grote steden. Maar zowel Gerd Leers ,de huidige burgemeester van Maastricht, als Hans de Boer, oud-voorzitter van het MKB, sneuvelde in de voorronde.

Oppositiepartij SP (drie zetels) stemde eveneens in met de voordracht van Aboutaleb, maar ook dat was schoorvoetend. „Deze procedure deugt van geen kant”, aldus SP-fractievoorzitter Theo Cornelissen. Volgens hem dient de gemeenteraad de burgemeester te kiezen. „Al die poespas met de commissaris van de koningin en zo’n vertrouwenscommissie is volstrekt achterhaald.” En nee, hij heeft zijn politieke erfvijand PvdA niet in het zadel geholpen, zei hij. „Gegeven de omstandigheden was Aboutaleb de beste keuze. Bovendien is hij de man van het Aboutalisme, de man die kan verbinden; de PvdA is bijzaak voor hem.”

Aboutaleb (47) komt aan het hoofd te staan van een stad die, alle vorderingen van de laatste jaren ten spijt, nog altijd te boek staat als ‘de aanvoerder van de foute lijstjes’. Zo is het multiculturele Rotterdam (47 procent niet-autochtonen) met zeven Vogelaarwijken koploper op de landelijke lijst met achterstandsbuurten. Ook het aantal voortijdige schoolverlaters (één op de vijf) baart zorgen. Rotterdam is bovendien de stad die er maar niet in slaagt de hoogopgeleiden (koopkracht) aan zich te binden. De stad is een tochtig doorgangshuis met een versnipperd stadscentrum.

Een stad ook met een rechts sentiment. Hier immers begon Pim Fortuyn in 2002 zijn stormachtige politieke entree, hier ook won extreem-rechts veertien jaar geleden zeven zetels in de gemeenteraad. Gelet op de eerste, overwegend terughoudende reacties wacht Aboutaleb een lastige taak. Daarbij speelt niet zozeer zijn ‘Amsterdamse’ komaf een rol alswel zijn Marokkaanse roots. „Ahmed zal heel veel moeten doen om de harten van de bijna 600.000 Rotterdammers te veroveren”, besefte de architect van zijn uitverkiezing, PvdA-fractieleider Peter van Heemst. „Hij heeft vandaag het vertrouwen gekregen van de raad, nu moet hij het vertrouwen van de bevolking gaan winnen.”