Van der Laan toont zich ‘minzame mediator’

Minister Eberhard van der Laan van Wonen, Wijken en Integratie verdedigde in zijn eerste grote debat de begroting. Zelfs bij de PVV maakte hij een goede indruk.

Den Haag, 5 dec. Een goed, gedenkwaardig gesprek met de woningcorporaties, die al honderd jaar „essentiële partners” van Den Haag zijn. Alles op alles zetten om het vertrouwen in elkaar te herstellen.

Die verzoenende woorden gebruikte de nieuwe minister Eberhard van der Laan (Wonen, Wijken en Integratie, PvdA) gisteren tijdens de begrotingsbehandeling van zijn departement. „Ik wil uit die conflictachtige sfeer komen.”

De woorden van Van der Laan waren tekenend voor de sfeer tijdens zijn eerste grote optreden in de Tweede Kamer. Met humor, charme, nuance en veel rustgevende woorden probeerde hij voorzichtig een eigen plek in de politieke arena te vinden. Hij sprak over „balans”, „dialoog” en „evenwicht” bij de gevoelige onderwerpen waar hij zich mee bezig moet houden. Bij de problematiek met Marokkaans-Nederlandse jongeren moet volgens Van der Laan eerst worden gekeken of het om een incident of een patroon gaat. „Niet elk probleem met een nieuwe Nederlander is gelijk een integratieprobleem.” De minister zei taal en opvoeding als sleutel van integratie te zien, maar ook een harde aanpak niet te schuwen. „Ik zal het mij nooit zomaar laten gebeuren dat er een etiket op mij wordt geplakt.” Daar waar het inhoudelijk lastig werd, verontschuldigde de bewindsman zich dat hij dat niet wist en er later op terug zou komen. „Het leven is ingewikkeld en dat geldt zeker voor deze portefeuille. Ik ben op een rijdende TGV gesprongen.”

Ook richting de partijen in de Kamer toonde hij zich constructief. In alle bijdragen zag hij iets positiefs, elke partij kreeg wel een toezegging. Over de hardere aanpak van de huwelijksmigratie bijvoorbeeld, die het CDA wil: „Uw ideeën spreken mij zeer aan. Ik ga hierover overleggen met de minister van Justitie”. Aan de PvdA en ChristenUnie beloofde hij de corporaties te vragen bewoners meer invloed te geven bij sloopplannen in de buurt, inclusief het recht op een onafhankelijke deskundige. Het CDA en de SGP kunnen volgend voorjaar een kabinetsvisie verwachten op de regio’s in ons land waar de bevolking krimpt. En PvdA’er Dijsselbloem kan voortaan gegevens tegemoet zien over problemen van groepen als Somaliërs, Molukkers, en Roma en Sinti.

Rita Verdonk was blij dat Van der Laan de woorden ‘prachtwijk’ en ‘krachtwijk’ niet meer zal gebruiken. „Ik moet eerlijk zeggen dat die woorden iets Oost-Duits hebben, terwijl we nog zo veel met elkaar vooruit moeten”, zei de minister. Zelfs de grootste vijand van zijn voorganger Ella Vogelaar, de PVV, kreeg een brokje toegeworpen. Van der Laan was, net als PVV’er Sietse Fritsma, geschokken van de haatzaaiende teksten op de website marokko.nl en heeft inmiddels een onderzoek gestart. De overheid subsidieert een onderdeel van de site.

Van der Laan kreeg als beloning voor zijn goede intenties voorlopig het vertrouwen van de Kamer. „Ik ben heel aangenaam verrast door de manier van debatteren van deze nieuwe minister”, vond Paulus Jansen (SP). „Een plezierige gedachtenwisseling”, oordeelde Bas Jan van Bochove (CDA). Zelfs de PVV, die Van der Laans voorganger nog ‘knettergek’ had genoemd, liet weten bij de nieuwe minister „hier en daar een lichtpuntje te hebben gezien.”

Na alle loftuitingen had D66 nog een waarschuwing voor Van der Laan: „U heeft zich als een minzame mediator opgesteld. Iedereen krijgt een aai over de bol. Maar ik hoop dat u zich niet in die minzaamheid zal verliezen. U moet ook stelling durven nemen", aldus Boris van der Ham. En nadat Van der Laan bij het beantwoorden van vragen soms wel erg vaak naar „zijn alerte ambtenaren” verwees zei Van der Ham: „Eén kleine opmerking: minder naar de ambtenaren luisteren en zelf meer leiderschap tonen”. D66 hoeft zich geen zorgen te maken, meende Van der Laan: „Deze minister kan, samen met zijn ambtenaren, het optimale leiderschap gaan tonen.”