Nederland trof voorbereidingen voor militaire steun inval Irak

Den Haag, 27 jan. Het demissionaire kabinet-Balkenende heeft in 2003 voorbereidingen getroffen om eventueel militaire steun te geven aan de Amerikaans-Britse invasie in Irak.

Het demissionaire kabinet-Balkenende heeft in 2003 voorbereidingen getroffen om eventueel militaire steun te geven aan de Amerikaans-Britse invasie in Irak. Het ging om een fregat van de marine. De ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie hadden al een zogenaamde ‘artikel 100’ brief in voorbereiding om de Kamer te informeren over de militaire bijdrage.

RTL Nieuws publiceerde gisteren documenten die zijn verkregen via de Wet Openbaarheid van Bestuur, waaronder een intern stuk van Defensie. Daarin wordt gesproken over de eventuele inzet van een fregat en staat dat „het oorspronkelijke verzoek van de VS om militaire bijdrage is bijgevoegd als een bijlage”. De bijlage zelf is niet openbaar gemaakt. Vorige maand schreef het kabinet in antwoord op vragen uit de Eerste Kamer nog: „De Verenigde Staten hebben geen formeel verzoek gedaan aan de Nederlandse regering om deel te nemen aan de daadwerkelijke militaire inval in Irak”. Tot militaire steun kwam het overigens nooit; het kabinet besloot de oorlog politiek te steunen. De woordvoerder van premier Balkenende wil niet reageren. Volgens Defensie gaat het om stukken van ambtenaren ter voorbereiding van een mogelijk kabinetsbesluit en is het gebruikelijk dat alle opties worden bekeken. Defensie blijft erbij dat de VS formeel nooit om een militaire bijdrage hebben gevraagd.

De documenten verhogen de druk op een onderzoek naar de Irak-oorlog. Vorige week werd via NRC Handelsblad bekend dat juristen van Buitenlandse Zaken, zowel voor als na de invasie, twijfels uitten over de rechtsgrond van de inval en dat ze vonden dat hun kritische mening niet genoeg gehoord werd. In 2004 lekte reeds uit dat ook de toenmalige directeur Juridische Zaken van Defensie ruim voor de oorlog waarschuwde voor de zwakke juridische basis omdat de invasie plaatsvond zonder expliciete resolutie van de VN Veiligheidsraad die geweld mandateerde. De Kamer heeft inmiddels tientallen vragen aan het kabinet gesteld die waarschijnlijk binnen twee weken worden beantwoord. Daarna volgt een debat.

Oud-premier Lubbers zei gisteren in Netwerk dat hij hoopt dat „we heel snel totale openheid krijgen.” Lubbers wilde geen oproep doen aan partijgenoot Balkenende om zijn verzet tegen een onderzoek te staken, maar suggereerde de premier om zelf alle beschikbare informatie te geven.