Crisisonderhandelingen verlopen moeizaam

Den Haag, 11 maart. De onderhandelingen in het kabinet over de economische crisis verlopen moeizaam. De onderhandelaars waren gisteravond somber over de vorderingen.

„Ik had gehoopt op meer vooruitgang”, zei PvdA-leider Wouter Bos gisteren na een nieuwe sessie van besprekingen tussen de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie. CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel sprak van een „heel pittig gesprek”.

De werkgevers en vakbonden hebben de besprekingen onder druk gezet door met het aanbod te komen de lonen de komende jaren te matigen. Daarvoor in ruil willen ze dat het kabinet de AOW-leeftijd van 65 jaar niet verandert. Of er een sociaal akkoord tussen kabinet en sociale partners komt is nog zeer onzeker. Daarbij spelen ook de problemen met de pensioenfondsen en bezuinigingen een rol.

De besprekingen zitten „behoorlijk vast”, melden bronnen rondom het kabinet. „Maar zo’n fase hoort er ook een beetje bij. Nu moeten partijen hun heilige huisjes verlaten”, zegt een betrokkene. De coalitiepartijen bespreken korte, middellange en lange termijnmaatregelen.

De partijen staan voor de opgave de economie te stimuleren maar ook het snel oplopende begrotingstekort binnen de perken te houden. Verhogen van de AOW-leeftijd werd lange tijd gezien als kansrijke maatregel om de overheidsuitgaven op lange termijn te beperken. Dat de vakbonden en werkgevers tegemoet wordt gekomen en de pensioenleeftijd intact blijft is volgens bronnen rond de onderhandelingen nog allerminst zeker.

De coalitiepartijen zijn niet allemaal enthousiast over het aanbod om de lonen te matigen. Het aanbod wordt omschreven als „een lege huls” omdat de lonen ook zonder een sociaal akkoord laag zullen blijven, omdat bedrijven bij cao-onderhandelingen toch geen ruimte hebben om meer salaris te bieden. Bovendien is de inflatie laag, wat ook de druk op de lonen verlaagt.

PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer zei gisteravond dat sommige deelnemers weer helemaal op hun oude standpunten zijn teruggekeerd. Zij gaf toe teleurgesteld te zijn in het avondlijk overleg, zeker na het optimisme van maandagavond. Ze noemde de op te lossen problemen „heel erg ingewikkeld”.

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob relativeerde de stroef verlopen avond door te stellen dat het kabinet twee jaar geleden bij het opstellen van het regeerakkoord weken de tijd had. Een aanpassing van het regeerakkoord zoals die nu aan de orde is, kost ook tijd. Slob sprak van een „collectieve verantwoordelijkheid” voor het trage verloop.

Nog niet duidelijk is of er vanavond opnieuw onderhandeld wordt onder leiding van premier Balkenende. Wel is afgesproken om in kleine kring verder te praten. Dat er vrijdag een akkoord ligt, zoals steeds bedoeling was, wordt steeds meer betwijfeld.