Provincie moet fors inleveren

Den Haag, 19 maart. De financiële bijdrage van het Rijk aan provincies kan fors omlaag. In totaal kan bijna 600 miljoen euro worden bespaard, zo’n 10 procent van het bedrag dat provincies jaarlijks gezamenlijk uitgeven.

Dat staat in een advies dat de Raad voor de Financiële Verhoudingen (RFV) vanmiddag uitbrengt aan het kabinet. Staatssecretaris Ank Bijleveld (Binnenlandse Zaken, CDA) zei in een reactie dat de provincies „het met minder moeten gaan doen. Er gaan dingen veranderen, dat is duidelijk.”

Ze zei dat provincies zich voortaan moeten beperken tot hun kerntaken. „Als ze meer willen doen, moeten ze dat zelf financieren.” Bijleveld wilde nog niet zeggen hoeveel geld ze bij de provincies wil weghalen. „Eerst gaan we met hen in gesprek.”

Minister Bos (Financiën, PvdA) zinspeelde de afgelopen maanden al op het ‘afromen’ van de financiële reserves van de provincies. Die krijgen extra geld binnen uit dividend en opcenten op de motorrijtuigenbelasting. De reserves van provincies zijn hierdoor gestegen van 1,46 miljard euro in 1998 naar 4,77 miljard in 2007.

Daarnaast kunnen diverse provincies de komende tijd, door de verkoop van grote nutsbedrijven als Essent en Nuon, naar verwachting nog eens honderden miljoenen incasseren. De voorzitter van het Interprovinciaal Overleg, Jan Franssen, reageert geschrokken: „Wij verjubelen ons geld niet, we doen er goede dingen mee. Wij investeren veel in ruimtelijk-economische projecten en infrastructuur. Als het kabinet dit overneemt, snijdt het in zijn eigen vingers. Juist in deze crisis moet het kabinet niet de provincies tegen zich in het harnas jagen.”

De RFV adviseert ook om de rijksbijdrage beter over de provincies te verdelen. De raad, onder voorzitterschap van de Delflandse dijkgraaf Michiel van Haersma Buma, constateert dat de verdeling van de rijksbijdrage is scheefgegroeid. De verdeelsleutel houdt onvoldoende rekening met de eigen inkomsten van de provincies en hun kosten. In combinatie met de korting op de rijksbijdrage zouden elf van de twaalf provincies er op achteruitgaan. Volgens het rapport moet Noord-Brabant het meeste inleveren: ruim 164 miljoen. Gelderland krijgt 97 miljoen minder, Noord-Holland 79 miljoen, Limburg 56 miljoen, Overijssel 52 miljoen. Alleen Flevoland profiteert en krijgt ruim 13 miljoen meer dan nu.

De Brabantse CDA-gedeputeerde Paul Rüpp reageert boos: „Brabant wordt weer het wingewest dat het tweehonderd jaar geleden ook was. Geld weghalen dat Brabanders hebben opgebracht, is diefstal van de Brabantse burger.”

Maarten Allers van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden in Groningen noemt het advies van de raad ingrijpend: „In de bestuurlijke verhouding gaat men meestal voorzichtig met elkaar om. Dit is een radicale bezuiniging.”