1.000 gasten, net zoveel journalisten en 4.500 politieagenten

Ook Amsterdam, Maastricht en Noordwijk wilden wel de Afghanistantop organiseren. Den Haag had de juiste uitstraling én genoeg ruimte. Want er komen 2.000 mensen.

Den Haag, 31 maart. Een dag nadat het ministerie van Buitenlandse Zaken had gevraagd of Den Haag in staat zou zijn de Afghanistantop te organiseren, zaten de kopstukken van gemeente en politie al rond de tafel. De aanwezigen waren het snel eens: dit moeten we doen. Op zondagavond lag het bidbook klaar: een glossy brochure met plaatjes van de potentiële vergaderlocatie en wervende teksten over de stad.

Op Buitenlandse Zaken was inmiddels een werkgroep in het leven geroepen onder leiding van Johan van der Werff, tweede man bij de Nederlandse NAVO-delegatie in Brussel. Van der Werff was in 2004 coördinator van het half jaar durende EU-voorzitterschap van Nederland.

Op maandag viel op Buitenlandse Zaken het besluit de conferentie aan Den Haag te gunnen. Amsterdam had op korte termijn geen goede locatie beschikbaar, het MECC-conferentiecentrum in Maastricht zat met contractuele verplichtingen. En Noordwijk (waar in 2007 al een kleine top van NAVO-ministers van Defensie plaatsvond) viel af wegens gebrek aan ruimte.

Ruimte heeft het Haagse World Forum voldoende. Het jaarlijkse jazzfestival The Hague Jazz trekt per avond ruim 10.000 bezoekers – en op de Afghanistan-conferentie zullen naar verwachting 2.000 mensen rondlopen (van wie de helft journalisten).

Het belangrijkste verschil met anders is de beveiliging: die is nu veel ingrijpender. De politie Haaglanden zet vandaag ongeveer 2.000 man in, korpsen uit andere delen van het land leveren nog eens 1.000 tot 1.500 agenten. Zo rijden er motoragenten rond het World Forum van het korps Limburg Noord.

Daarnaast zal de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging duidelijk aanwezig zijn. De controle op de grond (van bijvoorbeeld tassen en prullenbakken) zal deels worden verzorgd door een particulier beveiligingsbedrijf.

Iedereen die zich beroepsmatig in de buurt van het conferentiegebouw ophoudt (zoals horecapersoneel) is gescreend. Van die ongeveer 1.500 gescreende personen zijn „enkele tientallen” niet welkom, zegt een woordvoerder van de politie. Het gaat om mensen die in het verleden in aanraking zijn geweest met de politie, bijvoorbeeld wegens het gebruik van zwaar geweld. „Normaal gesproken kunnen die mensen gewoon in een hotel of achter een garderobe werken, maar bij een top met Ban Ki-moon en Hillary Clinton nemen we geen enkel risico”, zegt de politiewoordvoerder.

Van de aanwezige antiterreureenheden en scherpschutters zal het publiek nauwelijks iets merken. Dat voorspelt althans Jaap Timmer, lector veiligheid aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle. „In Nederland blijven mannen met grote geweren onzichtbaar. Als mensen ze zien, is er een probleem.” Het belangrijkste aspect bij de beveiliging van een grote internationale conferentie is informatie over dreigende aanslagen, zegt Timmer.

Daarin spelen onder meer de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (die een dreigingsanalyse opstelt) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst een grote rol. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding maakte vorige week op een persconferentie bekend dat er „geen concrete informatie over dreiging is”.

De extreem korte voorbereidingstijd is door de gemeente Den Haag en het ministerie van Buitenlandse Zaken eerder als een voordeel dan een nadeel ervaren: tijdsdruk disciplineert. Eindeloze overleggen tussen instanties, gevolgd door competentiegeschillen zijn niet mogelijk. Vijf jaar geleden was dat een pijnlijke ervaring van het Nederlandse EU-voorzitterschap, zo bleek onlangs uit een evaluatie.

Blijft over dat Den Haag vandaag lastig te bereiken zal zijn. De gemeente heeft mensen opgeroepen met het openbaar vervoer in plaats van met de auto naar de stad te komen. Vooral de buurten rond het World Forum zullen het nodige merken van de conferentie: straten worden afgesloten of zijn beperkt bereikbaar, trams en bussen worden omgeleid.

Burgemeester Van Aartsen, zelf buurtgenoot, heeft de omwonenden vorige week ingelicht over de overlast. Maar tot grote problemen zal de conferentie niet leiden, denkt Van Aartsen. „Misschien dat je een andere route met de fiets moet nemen dan normaal gesproken. Maar de bewoners van het Statenkwartier kunnen gewoon hun kind van school halen en winkelen op de Frederik Hendriklaan.”