JSF-watcher: budget volstaat voor maar 57 toestellen

Defensie wil officieel 85 JSF-toestellen kopen. Johan Boeder, directeur van een softwarebedrijf in Kesteren, komt echter tot de conlusie dat Nederland onmogelijk 85 toestellen kan kopen.

Rotterdam, 3 april. Voor het ‘pojectbureau vervanging F-16’ van het ministerie van Defensie is hij staatsvijand nummer één. Johan Boeder, directeur van een softwarebedrijf in Kesteren, houdt zich nu ongeveer een jaar lang intensief bezig met de Joint Strike Fighter (JSF) en publiceert daarover op onder andere jsfnieuws.nl.

Desinformatie, vindt het ministerie van Defensie. Bekende luchtvaartanalisten als Bill Sweetman denken daar echter anders over. Ook onder verschillende Kamerleden geldt Boeder inmiddels als gezaghebbend.

Aanstaande maandag zal ook Boeder aan het woord komen tijdens het ‘rondetafelgesprek’ dat de vaste Kamercommissie over Defensie organiseert. Zijn spreektijd is slechts tien minuten, maar zijn boodschap zal zeker opzien baren.

Defensie wil officieel 85 JSF-toestellen kopen. Maar dat aantal is slechts een ‘planningsgetal’, benadrukt Defensie. In 2010 neemt het kabinet daarom een beslissing over een eerste serie (‘batch’) van zo’n 55 toestellen. Over de rest zal een volgend kabinet moeten beslissen.

Volgens Boeder zal het daar niet van komen. Op basis van openbare bronnen - waaronder cijfers van het Pentagon, de Amerikaanse Rekenkamer, maar ook het Noorse ministerie van Defensie - komt de ‘JSF-watcher’ tot de conclusie dat Nederland onmogelijk 85 toestellen kan kopen. In de berekening van Boeder is het Nederlandse budget (6,15 miljard euro) na 57 toestellen uitgeput. Voor 85 toestellen komt Nederland ongeveer 1,5 miljard euro te kort.

Als je behalve naar de aanschaf ook naar het gebruik van de JSF kijkt, wordt het beeld nog zwarter, aldus Boeder. Hij verwijst naar een opmerking die het Pentagon maakte in een recent rapport van de Amerikaanse Rekenkamer: de exploitatiekosten van de JSF zouden meer dan twee keer zo hoog zijn als verwacht. Defensie rekent er nu nog op dat de exploitatie van 85 JSF's over een periode van 30 jaar ongeveer 9 miljard euro gaat kosten. Maar volgens de berekening die Boeder maandag zal presenteren, ligt het werkelijke bedrag miljarden hoger. Volgens Boeder kan Nederland niet alleen slechts 57 JSF’s kopen, het kan er ook maar 57 onderhouden.

Het ministerie van Defensie bestrijdt de berekeningen van Boeder met klem. „Onzin”, zegt een woordvoerder. Volgens Defensie is de Kamer vertrouwelijk over de juiste cijfers geïnformeerd. „Die vertrouwelijkheid gaan we niet doorbreken, hoe verleidelijk ook om dit te weerleggen.”