Recessie maakt Deurne weer even heel klein

Angst, protectionisme en de Polen de deur uit. Hoe de wereldcrisis neerslaat in het dorp Deurne. ‘We hebben geleerd om nooit meer op één paard te wedden.’

Deurne, 11 april. Geen Polen meer te bekennen in Deurne, Zuidoost-Brabant. Een jaar geleden nog mochten ze de tekorten aan lassers, loodgieters en vrachtwagenchauffeurs komen aanvullen. Als eersten gingen ze eruit toen de recessie begon. „Een Deurnese werknemer die ik ontsla, kom ik ’s zaterdags in het dorp tegen”, zegt Peter-Alexander Driessen van Driessen Group, een transportonderneming.

Deurne, bij Helmond en Eindhoven, is door zijn relatief laagwaardige industrie, gevoelig voor conjunctuurschommelingen. Heerst er voorspoed in de wereld, dan heerst er in dorpen als Deurne meer voorspoed. Gaat het slecht, dan gaat het hier slechter. In Zuidoost-Brabant steeg het aantal werkzoekenden tussen oktober 2008 en maart 2009 met 18 procent. In heel Nederland was dat 12 procent.

Ondernemers in Deurne worden door de recessie vindingrijk in het verzinnen van nieuwe producten voor nieuwe markten. Tegelijkertijd trekken ze zich op zichzelf terug en tonen ze geen enkele belangstelling voor wat er buiten hun eigen bedrijf gebeurt.

Nooyen Brothers

Nooyen Brothers, professionals in pig flooring. Arie Nooyen (57), de op één na oudste van de zes, heeft spijt van alle uren waarin hij vroeger de catechismus leerde. Had hij maar Engels geleerd, of Spaans. Een kleine man in spijkerbroek en leren jack, Hugo Boss-honkbalpet op zijn hoofd. Hij ontvangt in de met donker eiken ingerichte directiekamer van de roostervloerenfabriek.

Alle neuzen in dezelfde richting. Dat is, zegt Arie Nooyen, hun succes. De broers zien elkaar dagelijks bij het middageten in de boerderij waar ze opgroeiden. Hulp Karin (28) kookt, maar eet niet mee. Daar, aan tafel, worden de beslissingen genomen. Worden ze het niet eens, dan beslist de oudste. Zouden ze in Den Haag ook moeten doen, zegt Arie Nooyen. Hij en zijn broers stemmen op Geert Wilders.

Bekijk de documentaire van nrc.tv Aan tafel bij de gebroeders Nooyen:

Verder werken ze graag met Deurnese mensen. „Toen ons pa en ma nog leefden, vroegen we of die en die een goeie aard in de familie had.” Ja, ze werken ook met Polen, als er veel te doen is. Anderhalf jaar geleden nog, toen er alle nachten moest worden doorgewerkt. Voordeel van de Polen is dat je er zo weer van af kunt.

50 procent terug

De gebroeders Nooyen hebben hun productie sinds oktober 2008 met 50 procent zien teruglopen. Boeren vragen wel offertes aan, maar krijgen geen lening. „Grote fout van de overheid”, zegt Arie Nooyen. „Die had het geld niet aan de banken moeten geven, maar direct aan particulieren.”

En nu? Ja, wat nu. Minder kosten maken. Minder fouten maken. Afwachten.

Knapen Trailers

Peter Joosten van Knapen Trailers, een bouwer van aanhangwagens, zegt dat hij altijd al liever werknemers uit de buurt had. „Ik wil mensen die zich binden.” Hij zet alles op alles om te voorkomen dat hij meer mensen moet ontslaan door werk dat hij eerst uitbesteedde – spuiten, chassis bouwen – terug te halen. Hij vindt het erg dat het ten koste gaat van zijn toeleveranciers – normaal zijn Deurnese ondernemers er voor Deurnese ondernemers – maar nu moet hij aan zijn eigen onderneming denken.

Bouwbedrijf Bots

Martien Bots van Bouwbedrijf Bots is blij dat hij nu weer genoeg werknemers uit de buurt kan krijgen en geen werk meer hoeft uit te besteden, zeker niet meer aan Polen. „Ik dacht een tijdlang dat we zo meer konden maken met minder mensen”, zegt hij. „Fout! Of ze begrijpen je verkeerd. Of zij doen al het leuke werk en jij zit met de shit.”

Peter-Alexander Driessen ziet nu voor het eerst in maanden dat zijn met melkpoeder volgepakte loodsen door Europese exportsubsidies weer wat leger beginnen te raken. Of dat ten koste gaat van landen buiten Europa interesseert hem niet. Hij kijkt, zegt hij, alleen naar het belang van de Driessen Group.