Doden bij aanslag op rijtoer koningin

Apeldoorn, 30 april. Tijdens het bezoek van de koninklijke familie aan Apeldoorn is een 38-jarige man in een zwarte auto vandaag tegen twaalf uur in volle vaart door het publiek heen gereden, in een poging de bus van de koninklijke familie te raken. Daarbij zijn vijf doden en twaalf gewonden gevallen.

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt de dader, een autochtone Nederlander, van een poging tot aanslag op leden van het Koninklijk Huis. De dader, die in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt en volgens bronnen van de NOS hersendood zou zijn, heeft volgens het OM net na de aanslag toegegeven dat zijn actie was gericht tegen de koninklijke familie. Hij zou niet eerder met politie en justitie in aanraking zijn geweest.

De zwarte Suzuki Swift waarmee de aanslag werd gepleegd, reed dwars door een afzetting en een rij publiek heen op het moment dat de koninklijke familie in een bus voorbijkwam. De auto passeerde de bus op zo'n vijftien meter en kwam tot stilstand tegen het hek rond monument De Naald. De voorkant van de auto was op dat moment al ernstig beschadigd.

De bus van de koninklijke familie, een gewone stadsbus zonder dak, was net vanuit de Loolaan het kruispunt op gedraaid. De inzittenden konden zien hoe de Suzuki het monument ramde.

Koningin Beatrix, kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima sprongen op en de prinses sloeg in verbijstering haar hand voor de mond. Ooggetuigen meldden later dat ze op dat moment vreesden voor een ontploffing – maar die bleef uit.

De mensen die in Apeldoorn zijn gedood, zijn drie mannen en twee vrouwen. Dat maakte burgemeester Fred de Graaf van Apeldoorn bekend. De gewonden zijn vijf mannen, vier vrouwen en drie kinderen van zestien, vijftien en negen jaar oud. Het gaat daarbij om kneuzingen, botbreuken, hersen- en schedelletsel. Onder de gewonde slachtoffers zijn vijf familieleden van leden van een Tilburgse drumband, een politieagent en een medewerker van de Koninklijke Marechaussee.

Volgens ooggetuigen, onder wie NRC Handelsblad-fotograaf Merlin Daleman, had de man ,,duidelijk de bedoeling” om de bus waarin de koninklijke familie zat te raken. „De auto accelereerde, de chauffeur gaf duidelijk gas”, aldus Daleman, wiens observatie vanmiddag werd gedeeld door andere getuigen.

De Rijksvoorlichtingsdienst en burgemeester Fred de Graaf van Apeldoorn meldden ruim een half uur na de crash dat alle festiviteiten werden afgelast.

Klik voor fotoserie

Heeft u beeld van voor of tijdens het drama? NRC wil een reconstructie maken van de situatie ter plekke en kan uw hulp daarbij gebruiken. E-mailen kan naar web@nrc.nl

Hulpverleners waren snel ter plekke en werden bijgestaan door omstanders.

De Explosieven Opruimingsdienst kwam later op het kruispunt met honden om de auto aan een onderzoek onderwerpen.

Enkele ooggetuigen meldden dat ze de auto eerder op de dag al hadden zien rijden op de Amersfoortseweg, die ook uitkomt op hetzelfde kruispunt. Een van hen zei in het Radio 1 Journaal: „De auto werd geblokkeerd door de politie. Toen zag ik de auto een zijstraat nemen. Hij reed als een speer weg. Later hoorde ik dat er een ongeluk was gebeurd. Ik dacht dat kan niet anders dan deze auto zijn. In de auto zat, denk ik, een knul van een jaar of 25, 26.”

Na de crash tegen De Naald werd de bestuurder door de brandweer uit de auto gezaagd. Om 12.17 uur werd hij, nadat hij enkele minuten naakt op de grond had gelegen, in de gereedstaande ambulance getild, zonder witte lakens over hem heen, wat doet vermoeden dat hij in elk geval op dat moment nog leefde.

De bus met de koninklijke familie was inmiddels doorgereden naar paleis ’t Loo. Koningin Beatrix zei om 12.41 uur dat ze ,,zeer geschokt” was en ,,intens meeleefde met de slachtoffers van het ongeluk”.