WHO verklaart Mexicaanse griep tot pandemie

Rotterdam, 11 juni. De eerste grieppandemie van de 21-ste eeuw is een feit. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft vanmiddag besloten fase 6, de hoogste waarschuwingsfase voor een grieppandemie, van de Mexicaanse griep af te kondigen.

„De wereld staat aan het begin van de influenzapandemie van 2009,” zei directeur-generaal Margaret Chan van de Wereldgezondheids organisatie (WHO) aan het eind van de middag in Genève. En daarmee was de eerste grieppandemie van de 21-ste eeuw een feit. Het was het gevolg van Chans besluit om de hoogste fase 6 van pandemie-alarm af te kondigen. Per definitie is er dan een wereldwijde epidemie, een pandemie. Ze nam het besluit na uitgebreid overleg met overheden en deskundigen.

Het is een ‘matig ernstige’ pandemie, zei Chan er direct bij, veroorzaakt door een virus dat een meestal ‘milde’ ziekte geeft. Bij de meeste mensen zal de griep vanzelf overgaan, zonder medische hulp. Ongeveer de helft van de 144 doden had een chronische ziekte. Chan somde op: astma, hartziekten, diabetes, ziekten van het afweersysteem, of obesitas. Maar er zijn ook ogenschijnlijk gezonde mensen, jong en van middelbare leeftijd aan het virus gestorven. Verreweg de meeste zieken zijn jonger dan 25, de meeste doden waren tussen de 30 en 50 jaar oud.

Het beeld wijkt daarmee sterk af van een normale wintergriep waar vooral bejaarde zieken en al wat fragiele ouderen het loodje door leggen.

Er zijn nu wereldwijd bijna 30.000 mensen die de Mexicaanse griep hebben of hadden. In Nederland stond de teller gisteren op 35 patiënten. De meeste van die mensen hebben de Mexicaanse griep in de VS opgelopen. Negen mensen werden in Nederland besmet door teruggekeerde reizigers.

Chan zei op een persconferentie dat de WHO tegen reisbeperkingen is, en tegen het sluiten van grenzen. Reisbeperkingen zijn nauwelijks te handhaven en slecht voor de economie. Bovendien is het vrijwel zeker dat een nieuw griepvirus zich wereldwijd verspreidt. Dat gebeurde ook in de vorige eeuw toen er veel minder intercontinentaal verkeer was.

De eerste grieppandemie na 41 jaar is veroorzaakt door het Mexicaanse griepvirus, officieel en om politiek correcte redenen de Nieuwe influenza A (H1N1) genoemd. Die naam zal niet beklijven, ondanks protesten van de Mexicaanse regering. Mexicaanse griep past te mooi in het rijtje van drie grieppandemieën uit de vorige eeuw: Spaanse griep (1918), Aziëgriep (1957) en Hongkonggriep (1968).

Chan hield zich op de vlakte op de vraag of het virus nog zal veranderen in een virus dat een ernstiger ziekte veroorzaakt. Het virus is tot nu toe tamelijk stabiel. De virussen in verschillende landen lijken erg op elkaar, maar ze benadrukte dat de wereld pas aan het begin staat van de pandemie. En dat nooit eerder een pandemie zo vroeg is gesignaleerd en met zulke geavanceerde genetische en moleculaire technieken wordt gevolgd.

Chan wees op verschillende gevaren, bijvoorbeeld dat voor het H5N1-vogelgriepvirus al tijdenlang alarmfase 3 geldt. Het is voorzover bekend voor het eerst dat de wereld door twee griepvirussen wordt bedreigd. Een mengvorm van beide virussen kan onvermoede gevolgen hebben.

De afkondiging heeft direct gemengde reacties opgeroepen. Deskundigen in de Verenigde Staten zeggen dat dit weken eerder had moeten gebeuren. Maar in Zuid-Amerika bestaat de vrees dat de paniek toeslaat. In Argentinië zijn de afgelopen dagen veel mensen met verkoudheidsverschijnselen naar de ziekenhuizen gegaan en hebben daar de gezondheidszorg ontwricht. Een bus uit Chili werd met stenen bekogeld omdat er grieplijders in zouden zitten. In Chili arriveerde de Mexicaanse griep eerder dan in Argentinië.