Borghouts blijft commissaris in Noord-Holland

Haarlem, 15 juni. De commissaris van de koningin van Noord-Holland Harry Borghouts legt het politieke deel van zijn portefeuille neer. En hij beperkt zijn nevenfuncties. Met deze toezegging kan Borghouts aanblijven als commissaris van de koningin.

„Ik ben het boegbeeld van de provincie en dat zal ik ook blijven”, zei Borghouts vanavond tijdens het debat in de Provinciale Staten van Noord-Holland. De zeven collegeleden van de provincie traden vorige week af. Aanleiding is de wijze waarop Noord-Holland 78 miljoen had gespaard bij Landsbanki. Doordat die IJslandse bank failliet ging, dreigt de provincie dit bedrag te verliezen.

De commissaris van de koningin, Harry Borghouts (GroenLinks), stapte vorige week niet op. „Ik vond en vind deze zaal de plaats waar ik verantwoording moet afleggen”, zei Borghouts tijdens het debat. Hij signaleerde „een zekere spanning tussen de verschillende rollen en functies” van de commissaris van de koningin: voorzitter van het college én voorzitter van de Staten. In beide bestuursorganen moet hij toezien op democratische besluitvorming. Maar hij is ook lid van het college. „Die functie brengt mee dat ik een aandeel en stem heb ik het collegiale bestuur”, aldus Borghouts.

De commissaris van de koningin betreurt dat de 78 miljoen euro bij Landsbanki „voor een deel” zal moeten worden afgeschreven. „Ikzelf voel verantwoordelijkheid voor het niet opbrengen van het onderwerp deposito’s in een collegevergadering.”

Provinciale Staten debatteerden met het dagelijks bestuur van Noord-Holland over een kritisch onderzoeksrapport waarin het college het overtreden van de eigen regels wordt verweten. Dit rapport is opgesteld door een commissie van de Provinciale Staten.

Het rapport was voor collegeleden aanleiding om op te stappen. Maar de zeven bestuurders en de commissaris van de koningin vinden dat er geen handelingen zijn gepleegd die het aftreden noodzakelijk maken. „Onbestaanbaar”, zei Johan Kardol (ChristenUnie-SGP). Tijdens het debat uitten alle fracties felle kritiek op het dagelijks bestuur. De openbare verhoren die aan het rapport ten grondslag lagen werden door CDA-fractievoorzitter Johan Bruins Slot getypeerd als „straatje schoonvegen, geschutter, schofferend”. Hij vindt het jammer dat „het CDA smaldeel in de slipstream van collegialiteit demissionair is geworden”.

De VVD-gedeputeerden Ton Hooijmaijers en Cornelis Mooij maakten hun besluit om op te stappen vorige week woensdag bekend tijdens een extra vergadering van het college. Een dag eerder – dinsdagavond – was de tweewekelijkse VVD-fractievergadering met gedeputeerden Hooijmaijers (Financiën) en Mooij (Verkeer). Sinds het Lansbanki-debacle staat de positie Hooijmaijers onder druk. „We vinden niet dat de gedeputeerden directe schuld hebben”, verklaarde fractievoorzitter Dré Kraak. „Maar voor de politieke duidelijkheid is het beter dat ze aftreden.” De VVD wilde van Hooijmaijers niet de enige zondebok maken, daarom moest dinsdag ook Mooij opstappen. Nog diezelfde avond bracht de VVD-fractievoorzitter zijn collega’s op de hoogte.

De vijf gedeputeerden van de andere partijen (twee PvdA, twee CDA en een GroenLinks) besluiten ook opstappen. CDA-gedeputeerde Jaap Bond (economische zaken) contrecoeur, hij had er de voorkeur aan gegeven als het college pas naar aanleiding van het debat eventuele politieke conclusies had getrokken.

Het collectief opstappen „lijkt slim, maar het treedt onze democratische beginselen met voeten”, constateerde CDA-fractievoorzitter Bruins Slot.

Voor het debat maakte gedeputeerde Hooijmaijers bekend dat hij niet beschikbaar is bij een eventuele doorstart van het provinciebestuur van Noord-Holland. VVD, CDA, PvdA en GroenLinks streven naar een doorstart van het bestaande college.