Documenten gevonden bij verdachten lekzaak

Rotterdam, 18 juni. De rechter-commissaris heeft vandaag vermoedelijk staatsgeheime documenten van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) aangetroffen in de woning van een Telegraaf-journalist en in de woning van de twee andere verdachten in de AIVD-lekzaak. Dat laat het Openbaar Ministerie (OM) in Den Haag weten.

De rijksrecherche deed de inval in het huis van van de journalist in een onderzoek naar het lekken van informatie door een medewerker van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). De politie vermoedt dat hij en een ex-medewerker informatie hebben gelekt naar de journalist.

Het zou volgens justitie gaan om staatsgeheime informatie. Op grond van deze informatie zou De Telegraaf twee artikelen hebben geschreven. Eén op 28 maart met de titel ‘AIVD faalde rond Irak’ waarin stond dat de inlichtingendienst voor de oorlog tegen Irak het kabinet op het verkeerde been had gezet. Dat zou de inlichtingendienst hebben gedaan door „klakkeloos buitenlandse inlichtingenrapporten” over te hebben genomen.

Het tweede artikel had de kop ‘Dalai lama bedreigd’ en verscheen op 4 juni. Daarin meldde De Telegraaf dat de beveiliging van de dalai lama flink was opgeschroefd in verband met een bezoek aan Nederland. Dat zou zijn gedaan omdat er volgens deze krant sprake was van serieuze bedreigingen uit ‘Chinese hoek’.

De rechter-commissaris heeft de in beslag genomen documenten opgeslagen in een kluis. De rechter moet nu eerst beslissen of en zo ja welke van deze stukken justitie mag gebruiken in dit onderzoek.

Hoofdredacteur Sjuul Paradijs van De Telegraaf noemt op zijn website de inval van het OM „een regelrechte aanslag op de persvrijheid”. Bovendien zou de publicatie van het artikel over Irak een „groot maatschappelijk doel” dienen, aldus Paradijs. Hij bereidt een klacht voor tegen justitie en het OM.

Ook voorzitter Arendo Joustra van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren wijst de inval fel af. Hij vindt het „ongehoord dat in een democratie een journalist die gewoon haar werk doet, in haar huis wordt overvallen door de overheid.” Joustra zegt dat iedereen zich veilig moet voelen in zijn eigen woning. „Dat is het verschil tussen een rechtsstaat en een politiestaat”.

Een woordvoerder van het OM zegt dat de verslaggever eerst is gevraagd om vrijwillig de staatsgeheime informatie af te staan. „Dat heeft ze niet gedaan.” Het OM is op zoek naar „staatsgeheime documenten” en stelt dat onbevoegden geen staatsgeheimen in huis mogen hebben. Op bezit hiervan staat een maximale gevangenisstraf van zes jaar. Ook het publiceren van staatsgeheimen is strafbaar, aldus de woordvoerder. Daar staat een maximale celstraf van vijftien jaar op.

De twee aangehouden verdachten zijn na intern onderzoek van de inlichtingendienst opgespoord, zegt een woordvoerder van de AIVD. De twee mogen geen contact met de buitenwereld hebben, uitgezonderd hun advocaten.

In 2006 werden twee andere Telegraaf-journalisten door justitie vastgehouden. Ze werden toen enige tijd gegijzeld, omdat zij volgens de AIVD gelekte informatie gebruikten voor hun artikelen.