Rijkssubsidie voor 36 extra promovendi

Minister Ronald Plasterk (Onderwijs, PvdA).
Door onze redacteur Derk Walters

Den Haag, 12 aug. Negen onderzoeksscholen van universiteiten krijgen samen 7,2 miljoen euro om in totaal 36 extra promovendi aan te trekken. Deze rijkssubsidie moet het begin zijn van een hervorming van het promotiestelsel.

Minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) zint op een promotiestelsel naar Angelsaksisch voorbeeld. De toekomstige promovendi komen al vanaf hun masterstudie terecht in een onderzoeksschool, soms ook graduate school genoemd. Tijdens deze tweejarige master kijken ze rond op diverse plaatsen binnen zo’n school, waarna ze zelf mogen kiezen bij wie en op welk onderwerp ze promoveren.

Volgens Plasterk, die zijn plan omschrijft als „een belangrijke wijziging in het onderwijsbeleid”, wordt wetenschappelijke kwaliteit in het nieuwe systeem beloond. Aankomende promovendi krijgen immers ruim de tijd om te kijken welke onderzoeken en welke hoogleraren hun goed bevallen. Plasterk: „Een promovendus kan zelf ervaren wat goed is of hoort het van collega’s. Ik noem dat de gossiptest.”

Niet alleen wetenschappelijke kwaliteit zal een rol spelen bij de keuze van promovendi, zegt Plasterk. „Wat ook meespeelt, is hoe een hoogleraar omgaat met een promovendus. Krijgt de promovendus credits voor het uitgevoerde onderzoek? Heeft een promotor de energie om een promovendus ergens aan te bevelen?”

Voorzitter Elizabeth Koier van het Promovendi Netwerk Nederland is gematigd enthousiast over Plasterks plannen. Ze erkent dat het nieuwe systeem ten goede kan komen aan de kwaliteit, maar ziet ook haken en ogen. „Het is natuurlijk goed dat masterstudenten al kunnen ruiken aan onderzoek. Maar de mobiliteit neemt af. Studenten komen op hun 21ste, na hun bachelorstudie, terecht binnen een onderzoekschool en gaan daar niet meer weg.”

Ook vreest Koier dat universiteiten de nieuwe constructie zullen misbruiken om het promotietraject te verkorten. „Het is verleidelijk om het tweede masterjaar te beschouwen als eerste promotiejaar. Dat is niet de bedoeling. Promovendi hebben doorgaans de volledige vier jaar nodig om hun proefschrift te schrijven.”

Vier van de 36 nieuwe promovendi worden kankeronderzoeker in Utrecht, het oude werkterrein van de minister. Plasterk: „De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek heeft de selectie gemaakt, daarop heb ik geen enkele invloed uitgeoefend. Maar ik ben natuurlijk wel trots.”

Negen gesubsidieerde onderzoeksscholen

  • Cancer Genomics and Development Biology, Utrecht
    Deelnemende instellingen: UU, Hubrecht Instituut, UMCU.
    'Een unieke concentratie van hoogwaardig talent en enthousiasme in alle drie deelnemende partijen.'
  • Casimir Research School, Delft
    Deelnemende instellingen: TUD, UL.
    'De school geeft onderwijs en begeleiding van zeer hoog niveau en er is bovendien een heldere visie hoe studenten en promovendi een zo goed mogelijke opleiding aangeboden kan worden.'
  • CentER Graduate School, Tilburg
    Deelnemende instelling: UvT.
    'CentER heeft reeds in een vroege fase gekozen voor het Harvard/Stanford model en de ideeën die aan de pilot Graduate School ten grondslag liggen in praktijk gebracht.'
  • Donders Graduate School for Cognitive Neuroscience, Nijmegen
    Deelnemende instellingen: RUN, Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour.
    'De studenten en promovendi staan centraal en de aankomend promovendi hebben veel zeggenschap over de invulling van hun promotieonderzoek.'
  • Erasmus Research Institute of Management Graduate School, Rotterdam
    Deelnemende instelling: EUR.
    'ERIM is de sterkste vertegenwoordiger (ook internationaal) als het gaat om bedrijfseconomisch onderzoek en kan zich meten met de Europese top.'
  • Graduate School Cognitive and Clinical Neuroscience, Maastricht
    Deelnemende instellingen: UM, FZ-Jeulich, Cyclotron-Liege, GSK-London.
    'Het betreft hier een grote Graduate School met een sterk interdisciplinair karakter van zeer hoge wetenschappelijke kwaliteit.'
  • Graduate School Experimental Plant Sciences, Wageningen
    Deelnemende instellingen: WUR, RUN, UU, UL, VU, UvA, NIOO-KNAW.
    'De commissie bemerkt een zeer sterke betrokkenheid en heeft de indruk dat de school het belang van de studenten en promovendi daadwerkelijk voorop stelt.'
  • Interuniversity Center for Social Science Theory and Methodology, Groningen
    Deelnemende instellingen: RUG, RUN, UU.
    'Er is veel aandacht voor de keuzevrijheid van de student, voor de rotation mogelijkheden en voor het schrijven van een eigen onderzoeksvoorstel.'
  • 3TU.Centre for Ethics and Technology, Delft
    Deelnemende instellingen: TUD, TUE, UT.
    'De samenwerkende ethici van de drie technische universiteiten zijn er zeer goed in geslaagd een gezamenlijk onderzoeksprogramma te ontwikkelen dat ook internationaal in hoog aanzien staat.'

Gepubliceerd in:
Binnenland