Officieel zijn de kernwapens op Volkel er niet

Rotterdam, 10 sept. ,,Geen commentaar” is het standaard antwoord van degenen die het weten op de vraag of op de vliegbasis Volkel kernwapens liggen opgeslagen. Maar indirecte bewijzen van de aanwezigheid van een klein nucleair arsenaal op de Brabantse basis zijn er in overvloed.

Zo maakt het Pentagon geen geheim van de aanwezigheid van een eenheid van 140 man die speciaal is getraind in de omgang met kernwapens – er zijn zelfs officiële foto’s van. Deze eenheid, het 703de Munitions Support Squadron MUNSS, is volgens opgave van de Amerikaanse luchtmacht verantwoordelijk voor ,,het beheer van een opslag met een beschermingsniveau één.” Dit protection level one heeft, alweer volgens de officiële opgave van de Amerikaanse luchtmacht, betrekking op de bewaking van kernwapens. Dat beschermingsniveau kan in theorie ook van toepassing zijn op andere belangrijke militaire installaties, zoals commandocentrales, maar dat is in het geval van Volkel niet waarschijnlijk.

Inspectie

De 703de MUNSS heette eerst 752ste MUNSS en van deze eenheid is een rapport uitgelekt dat de Defense Nuclear Surety Inspection (DNSI) naar aanleiding van een bezoek in 1996 opstelde. DNSI is gelieerd aan het Nuclear Weapons Center dat is gevestigd op de Amerikaanse Kirtland luchtmachtbasis. Dit expertisecentrum is verantwoordelijk voor de veiligheid en omgang met kernwapens.

Het inspectierapport uit 1996 repte zeer gedetailleerd van ,,excellente”, ,,marginale”, en van ,,onacceptabele” praktijken. Dat laatste was bijvoorbeeld het geval bij het gebruik van een bomlift, waarvan het goede functioneren niet volgens voorschrift vooraf grondig was gecontroleerd. ,,Dit verdient onmiddellijke aandacht van een hoger hoofdkwartier”, aldus de DNSI-bevindingen.

Aantal onbekend

Hoeveel atoomwapens en van welk type in Volkel liggen opgeslagen, is ook bij benadering te zeggen. Op de vliegbasis staan elf bunkers, waarin evenveel zogenoemde Weapon Storage and Security Systems (WS3) staan opgesteld. In deze WS3 kunnen volgens militaire analisten maximaal vier kernbommen worden opgeslagen. Dat er op dit moment op Volkel 44 kernwapens liggen, is echter niet waarschijnlijk. Daar is de internationale veiligheidssituatie te kalm voor. De schattingen variëren van tien tot twintig kernwapens.

"Vrije val"-bommen

Het gaat naar alle waarschijnlijkheid om B-61 “vrije val”-bommen, van een model uit 1963. Toen Nederland in de jaren zeventig nog over Lockheed Starfighters beschikte, was bekend dat deze laag naar een doel moesten vliegen om vervolgens snel te stijgen. Wanneer de bom zou worden afgeworpen, zou deze eerst aan hoogte winnen waarna deze op de aarde zou storten. Deze manier van afwerpen zou de Starfighter-piloot genoeg tijd geven om te ontsnappen aan de kernexplosie. Of Amerikaanse gevechtsvliegtuigen met een kernwapentaak dezelfde manoeuvre trainen is niet bekend.

MUNSS speelt ook een cruciale rol bij de enige resterende kernwapentaak van de Nederlandse krijgsmacht. Het is deze eenheid die in het geval van crisis de F-16’s van één squadron dat daarvoor is uitgerust moet voorzien van kernbommen.