Ruiming geiten om nieuwe uitbraak Q-koorts te voorkomen

Ministers Verburg en Klink besloten drachtige melkgeiten wegens de Q-koorts te laten ruimen.
Door een onzer redacteuren

Den Haag, 9 dec. Binnen enkele weken zal het merendeel van de drachtige geiten en schapen op bedrijven die zijn besmet met Q- koorts worden gedood om te voorkomen dat komend voorjaar weer een uitbraak van deze ziekte onder omwonenden plaats heeft. Dit hebben ministers Verburg (Landbouw, CDA) en Klink (Volksgezondheid, CDA) vanavond bekendgemaakt.

Bij 55 boerderijen in Nederland zullen binnenkort vrachtwagens voorrijden om dieren af te voeren. Minister Verburg heeft voorkeur voor afvoer van de dieren naar slachthuizen maar moet nog uitzoeken of dat logistiek haalbaar is op zo’n korte termijn. De doding moet plaats hebben voordat zieke dieren spontaan miskramen krijgen waarbij „miljarden bacteriën vrijkomen”, aldus hoogleraar Roel Coutinho, hoofd van het Centrum voor Infectieziektebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Die miskramen zouden rond half januari kunnen beginnen en dus moeten er voor eind december maatregelen zijn getroffen, aldus Coutinho.

Van de besmette bedrijven zijn er 43 geconcentreerd in een gebied waar inmiddels vaccinatie van dieren verplicht is. Dit betreft Noord- Brabant, Noord-Limburg en het zuidelijk deel van de provincies Utrecht en Gelderland. Bij deze bedrijven zullen alleen de besmette, drachtige dieren worden afgevoerd. Bij de 12 besmette bedrijven in de rest van het land zullen álle drachtige dieren worden gedood. De overheid laat nog onderzoeken wat er moet gebeuren met besmette dieren die niet drachtig zijn.

Tienduizenden dieren

Een inschatting van het aantal te doden dieren kon minister Verburg vandaag niet geven, maar experts spraken eerder over tienduizenden dieren in een advies aan het ministerie. Naast de doding van dieren geldt er voorlopig een fokverbod voor geiten en een verbod op uitbreiding van bestaande bedrijven of stichting van nieuwe.

Verburg zal vandaag nog de kaart publiceren met locaties van besmette bedrijven, waaraan toegevoegd een toelichting van het ministerie. Gisteren lekte de kaart uit zónder toelichting. De minister bestudeert nog de bekendmaking van de precieze details van individuele bedrijven.

Professor Coutinho zegt tevreden te zijn over de maatregelen. „Ons advies is grotendeels gevolgd”, zegt Coutinho, verwijzend naar het advies dat het RIVM afgelopen vrijdag stuurde aan de ministeries van LNV en VWS.

Economische en medische belangen

Verburg en Klink ontkennen dat zij sneller en daadkrachtiger hadden moeten optreden. „We hebben steeds aanvullende maatregelen genomen naarmate het beeld duidelijker werd”, zegt Verburg, en altijd „zowel het veterinaire als het humane perspectief in het oog gehouden.” Vanuit medische hoek is er de laatste tijd kritiek geweest op LNV dat de economische belangen van de boeren voorrang hebben gekregen boven de volksgezondheid. Nog nooit is er ergens ter wereld zo’n grote uitbraak van Q-koorts geweest als momenteel in Nederland. Dit jaar stierven zes mensen aan Q-koorts terwijl er krap 2300 ziek zijn geworden.

De sector zelf spreekt zijn steun voor de maatregelen uit bij monde van Albert Jan Maat, voorzitter van de Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO). Wel zegt Maat financiële compensatie van de overheid te verwachten voor de verliezen die boeren zullen lijden. Minister Verburg zegt dat het kabinet zal kijken naar financiering van de hele operatie en dat momenteel de kosten in kaart worden gebracht.

De geitenhouderij was de afgelopen jaren een van de weinige sectoren in de landbouw die groeide. Het aantal dieren is sinds 2000 gegroeid van 178.000 tot 374.000 in 2009. Het gemiddelde bedrijf heeft meer dan duizend dieren. Een derde van de dieren wordt gehouden in Noord-Brabant. Daarna volgen Gelderland, Overijssel en Limburg.

Lees in NRC Handelsblad van vandaag, 9 december, een uitgebreid achtergrondartikel over een besmette geitenboerderij in Zuid-Limburg, die 11 procent van alle Nederlandse Q-koortsgevallen van dit jaar veroorzaakte.

Of lees het artikel in de digitale editie via het webabonnement.

Gerelateerde artikelen:

Gepubliceerd in:
Binnenland
Nieuwsbrief