Aanslag op vlucht Schiphol - Detroit mislukt

Rotterdam, 26 dec. Een 23-jarige Nigeriaan heeft een kleine explosie veroorzaakt op een vlucht tussen Schiphol en de Amerikaanse stad Detroit. De man is voorgeleid, daarbij zat hij in een rolstoel, had handboeien om en er lag een deken over zijn schoot. Hij had verband om beide polsen en delen van zijn handen.

Umar Farouk Abdulmutallab checkte op Kerstavond in Lagos in voor vlucht NW8588 van Northwest Airlines, die hem via Amsterdam naar Detroit zou brengen. De Nigeriaanse student reisde op een enkeltje.

Kort voor zes uur ‘s ochtends landde de 23-jarige Nigeriaan op Schiphol. Drie uur later, om 8.29 uur, stapte hij op vlucht NW253 van Delta Airlines (het moederbedrijf van Northwest Airlines), een Airbus met in totaal 287 passagiers aan boord.

Twintig minuten voor de landing in Detroit probeerde Abdulmutallab een explosieve stof tot ontploffing te brengen. Ooggetuigen spraken van een knal, als van vuurwerk of een knappende ballon, gevolgd door een grote steekvlam. Abdulmutallab werd daarop overmeesterd door de 32-jarige Amsterdammer Jasper Schuringa, die bovenop de Nigeriaan sprong. Mutallab liep ernstige brandwonden op aan zijn been. Twee andere passagiers raakten ook gewond.

Aangeklaagd

De Nigeriaanse verdachte is inmiddels aangeklaagd voor het proberen ontsteken van explosieven in een vliegtuig. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie zaterdagavond bekend. Abdulmutallab is voorgeleid. Een rechter heeft de aanklacht voorgelezen. Deze hoorzitting duurde ongeveer 20 minuten. Abdulmutallab zat in een rolstoel, had handboeien om en er lag een deken over zijn schoot. Hij had verband om beide polsen en delen van zijn handen.

Uit de eerste resultaten van het onderzoek door de FBI blijkt dat de verdachte pentaerytritol bij zich had, een explosief materiaal.

Passagiers doen hun verhaal na de landing:

De Amerikaanse autoriteiten lieten vanochtend weten dat vlucht NW253 ontsnapt is aan een terroristische aanslag. „Dit was het echte werk”, zei Pete King, een lid van de nationale veiligheidscommissie van het Huis van Afgevaardigden. Tijdens een verhoor zou Abdulmutallab hebben gezegd dat hij handelde in opdracht van Al- Qaeda. Het explosief zou hij in Jemen hebben gekregen. Volgens berichten in de Amerikaanse media gaat het om een poeder, dat in combinatie met een vloeistof tot een chemische reactie en een ontploffing had moeten leiden. Abdulmutallab zou het poeder in een pakketje aan zijn been hebben vastgetaped. De vloeistof droeg hij met zich mee in een injectiespuit.

Nigeria en Nederland

Terwijl de informatie over het incident binnendruppelde, begonnen terrorisme-experts op de Amerikaanse nieuwskanalen te speculeren over hoe de jonge Nigeriaan, die studeerde aan het University College in Londen, met een explosieve stof door de beveiliging had kunnen komen. Daarbij wees de beschuldigende vinger naar Nigeria en Nederland.

Het vliegveld van Nigerias grootste stad Lagos, Murtala Muhammed International Airport, heeft van oudsher een slechte reputatie. Corruptie onder douane en andere functionarissen was wijdverspreid, en reizigers waren op het vliegveld doelwit van straatrovers. Sinds 2000 is de veiligheid op het vliegveld echter sterk verbeterd. Het Amerikaanse luchtvaartbureau FAA hief in 2001 daarom het verbod op directe vluchten naar de VS vanuit Lagos op.

Berichtgeving CNN:

De beveiliging op Schiphol voldoet voor zover bekend aan de internationale normen. Vorig jaar zorgde SBS6-verslaggever Alberto Stegeman voor ophef, omdat hij als uncercover platformmedewerker van de luchthaven ongezien een nepbom door de beveiliging loodste. Onderzoek van de Koninklijke Marechaussee, waarop het ANP begin dit jaar de hand wist te leggen, waarschuwde dat vrachtvervoer via Schiphol gevoelig is voor criminaliteit.

Abdulmutallab heeft ruim drie uur op Schiphol doorgebracht. Omdat hij de Nederlandse grens niet is overgestoken, is hij niet gecontroleerd door de marechaussee. „Bij een transitvlucht is er geen paspoortcontrole”, zegt marechausseewoordvoerder Rorbert Kapel: „Je loopt gewoon naar de gate.”

Security check

Voor het boarden voeren particuliere beveiligers wel een standaard security check uit. Daarbij moeten de passagiers door een detectiepoortje en wordt de handbagage gescand. Bij vluchten naar de VS is het ook normaal dat een beveiliger kort een aantal controlevragen stelt aan de passagier over het doel van de reis.

NOS spreekt met Jasper Schuringa, de Nederlander die bovenop Abdulmutallab sprong:

Volgens een woordvoerder van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) is inmiddels vast komen te staan dat Adbulmutallab de normale security check heeft ondergaan. Daarbij zijn „geen onregelmatigheden” vastgesteld, zo liet de woordvoerder vanmiddag weten tegen het ANP. Ook is de passagierslijst door de Amerikaanse autoriteiten gescreend. Daabij is Abdulmutallab blijkbaar niet opgevallen. In de Amerikaanse media circuleren berichten dat de 23-jarige Nigeriaan op een terrorismelijst zou staan.

Geen waterdichte beveiliging

Ondanks het feit dat de controles „volgens de voorschriften” zijn verlopen, kunnen er altijd gevaarlijke voorwerpen aan boord worden gebracht, zo meldt de NCTb- woordvoerder; „zeker voorwerpen die met de huidige technologie, zoals metaaldetectiepoorten, moeilijk zijn op te sporen.” Richard Reid lukte het in december 2001 een explosief aan boord te brengen in zijn schoen, maar hij slaagde er niet in om het explosief tot ontploffing te brengen. In 2006 rolde de Britse politie een groep Pakistaanse verdachten op die van plan waren om explosieven in vloeibare vorm aan boord te brengen. Sindsdien gelden er strenge regels voor de maximale hoeveelheid vloeistof die passagiers mogen meenemen.

De Amerikaanse autoriteiten luchtvaartmaatsschappijen hebben gevraagd om extra maatregelen voor alle vluchten naar de VS.

De Koninklijke Marechaussee is inmiddels een onderzoek gestart naar de ‘reisbewegingen’ van Abdulmutallab, zo laat een woordvoerder van de NCTb weten. De NCTb kan echter nog geen nadere informatie geven.