Commissie-Davids weerspreekt verdediging Balkenende

Den Haag, 19 jan. De commissie-Davids die vorige week een onthullend rapport presenteerde over de Nederlandse besluitvorming rond de in 2003 begonnen oorlog in Irak, bestrijdt dat het kabinet pas met de kennis van nu indertijd tot andere oordelen had kunnen komen.

Hiermee weerlegt de commissie de verdediging van premier Balkenende tegenover de conclusie van het rapport dat destijds een volkenrechtelijk mandaat voor de inval ontbrak.

Tijdens een rondetafelgesprek met Tweede Kamerleden maakten vanmiddag verschillende leden van de commissie duidelijk dat reeds voor het begin van de oorlog tegen Irak vaststond dat hiervoor de juridische onderbouwing ontbrak. „Men wist echt voldoende”, aldus commissielid en volkenrechtdeskundige Nico Schrijver.

Premier Balkenende stelde vorige week in een brief aan de Tweede Kamer dat het kabinet „aarvaardt” dat „met de kennis van nu” een „adequater volkenrechtelijk mandaat nodig zou zijn geweest”. Deze omfloerste erkenning van mogelijk ongelijk bij de opmaat van de oorlog kwam vorige week na een politiek tumultueuze dag tot stand waarbij de spanningen in de coalitie hoog opliepen. Aanvankelijk had premier Balkenende zich gekeerd tegen de stelling van de commissie dat het mandaat ontbrak. Hierop eiste de PvdA, die sinds 2007 met het CDA in een coalitie zit, een nieuwe verklaring van de premier. Die kwam na een dag van politiek getouwtrek.

De compromisformule ‘met de wetenschap van nu’ vond vandaag tijdens het gesprek met Kamerleden geen genade bij de commissie. Uitvoerig werd betoogd dat de kennis in 2002 en 2003 ook al bestond.

Ook over de vraag of de Tweede Kamer in 2002 voldoende is geïnformeerd blijft de commissie-Davids van mening verschillen met premier Balkenende. Volgens Balkenende heeft de Kamer alle relevante informatie gekregen. Het ging daarbij onder andere om het verzoek van de Amerikanen aan Nederland om de Verenigde Staten te helpen bij het opbouwen van hun troepenmacht. Dit zou kunnen via bijvoorbeeld opening van het luchtruim. Maar volgens het commissielid Fasseur heeft de Kamer slechts een deel van de brief gekregen waarin dit verzoek stond. Het kabinet heeft toegezegd begin volgende maand met een uitvoerige reactie op het rapport te komen.