Inspectie: willekeur plaatsing gevangene isoleercel

Rotterdam, 9 febr. Gedetineerden worden op willekeurige gronden opgesloten in de isoleercel. De medische staf registreert het gebruik van de isoleercel niet, net zomin als de duur van de separatie en het waarom ervan.

Dit blijkt uit een onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg naar de medische zorg in gevangenissen, dat maandag is gepubliceerd.

De inspectie wijst erop dat psychiatrische inrichtingen wel elke separatie registreren en evalueren. Zij proberen zo sinds een paar jaar het gebruik van de isoleercel terug te dringen omdat het als psychisch schadelijk te boek staat. Een isoleercel is een kale ruimte waarin psychiatrisch patiënten worden opgesloten die een gevaar vormen voor zichzelf of anderen. In Nederland wordt isolatie vaker toegepast dan elders in Europa.

Fietsendief

In mei 2008 overleed een fietsendief in een isoleercel in een gevangenis in Zwolle. Hij leed aan een zeldzame darmstoornis. Toen hij om medische hulp vroeg en die niet kreeg, dreigde hij zelfmoord te plegen. Daarop werd hij in de isoleercel opgesloten, waar hij overleed. Eerder dat jaar was een buitenlander in een Rotterdamse isoleercel overleden. Vorig jaar werd de directeur van de Zwolse gevangenis vrijgesproken van dood door schuld.

Nu blijkt dat in alle gevangenissen onbekend is hoe lang of hoe vaak mensen worden geïsoleerd. Niemand houdt dit bij. De inspectie is kritisch. „Er is te weinig systematische aandacht voor de preventie van schade die mogelijk veroorzaakt wordt door verblijf in de isoleercel, met name voor psychiatrische ontregeling ten gevolge van isolatie.” De isoleercel wordt in gevangenissen gebruikt als afzonderingscel ‘op grond van orde en veiligheid’. De gedetineerde komt in de cel terecht als strafmaatregel, om zijn omgeving tegen hem te beschermen of om hem tegen zichzelf te beschermen.

Medische dienst

Bij plaatsing in de isoleercel in een gevangenis komt wel dagelijks iemand van de medische dienst kijken, zoals ook gebeurt in de psychiatrie. Maar, schrijft de inspectie: „Het was niet altijd duidelijk of ook in het weekend een arts fysiek naar de inrichting kwam om iemand binnen 24 uur te beoordelen.”

Volgens de inspectie mag van een medische dienst verwacht worden dat die in de gaten houdt hoe „de bijzondere omstandigheden van detentie en de daarbij horende maatregelen van invloed zijn op de gezondheid van de gedetineerden”. Zo niet, is het risico volgens de inspectie te groot „dat er bij een onbekend aantal insluitingen gezondheidsschade ontstaat”.