Nijpend tekort medische isotopen dit jaar
Rotterdam, 16 febr. Nederlandse ziekenhuizen krijgen het komend half jaar een nijpend tekort aan radioactieve isotopen voor de diagnostiek van patiënten met vooral kanker en hart- en vaatziekten. Het tekort ontstaat door de sluiting van de kernreactor in Petten, aanstaande vrijdag, terwijl een reactor in Canada langer dan gepland in reparatie blijft. Beide reactoren leveren doorgaans bijna tweederde van de wereldwijd beschikbare medische isotopen.
„Vooral eind maart zijn er twee weken waarin we vrijwel niets geleverd krijgen”, zegt Fred Verzijlbergen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Nucleaire Geneeskunde. „En later in de zomer nog eens. Het betekent dat er deze zomer ongeveer 10.000 mensen extra op wachtlijsten staan.”
De medische isotopen worden geleverd door zes kernreactoren. Behalve die in Petten en Canada zijn er reactoren in België, Zuid-Afrika, Frankrijk en Australië. Eind maart zijn bijna alle reactoren even buiten gebruik voor regulier onderhoud. Het is nog onduidelijk wanneer de Canadese reactor weer in bedrijf komt.
De isotopen worden uitsluitend gebruikt voor diagnostiek. Bijvoorbeeld bij kankerpatiënten om te kijken waar uitzaaiingen zijn ontstaan. De gebruikte isotopen hechten op een bepaalde manier aan de tumoren, zodat die op een lichaamsscan zichtbaar worden. De patiënten krijgen de licht-radioctieve isotopen ingespoten. De radioactiviteit is binnen een etmaal verdwenen, omdat het isotopen zijn die snel vervallen.
Dat snelle verval maakt de productie ook kwetsbaar. Ziekenhuizen krijgen radioactief molybdeen geleverd. Dat molybdeenisotoop vervalt binnen drie etmalen voor de helft tot radioactief technetium. Dat is de stof die vooral voor diagnostiek wordt gebruikt. Verzijlbergen: „Het betekent dat als er voorraad binnen komt, we alle diagnostiek zo snel mogelijk met de verse voorraad gaan doen. Soms in het weekend.”
Verzijlbergen noemt de situatie onontkoombaar. „De reactor in Petten is in 2008 een half jaar buiten bedrijf geweest en werkte een jaar lang met een gedoogvergunning, tot eind deze maand. Wij hebben er lang voor gepleit om hem open te houden omdat de reparatie in Canada achterliep. Maar het ministerie van VROM voelt daar niets voor en ook de eigenaren van de reactor vinden het beslist nodig hem nu te repareren.”