Val kabinet dreigt over Uruzgan
Den Haag, 17 febr. De PvdA heeft de onderhandelingen over de toekomst van de missie in Uruzgan op scherp gezet. De partij eist dat het kabinet vrijdag het besluit om eind dit jaar uit Uruzgan te vertrekken, herbevestigt. Hiermee dreigt een kabinetscrisis.
De meest betrokken bewindslieden kwamen aan het einde van de ochtend bijeen op het Torentje van premier Balkenende. Vicepremier Bos (PvdA) zou hier de harde inzet van zijn partij inbrengen.
Het overleg was tegen één uur afgelopen. Toen Bos naar buiten kwam zei hij: „Wij hebben twee jaar geleden de burger beloofd dat de laatste militair uit Uruzgan verdwijnt. Ik heb hier medegedeeld dat wij van plan zijn ons aan die belofte te houden.” Vicepremier Rouvoet (ChristenUnie) kwam aangedaan en boos naar buiten: „Het zit muurvast.” Zijn partijgenoot, minister Van Middelkoop (Defensie) zei: „We zijn geen millimeter opgeschoten.” Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) beperkte zich tot de mededeling dat het kabinet vrijdag geen besluit zal nemen.
De PvdA heeft steeds verklaard niet met militairen in Uruzgan te willen blijven. De laatste militair moet eind december uit de Afghaanse provincie vertrokken zijn, zoals het kabinet in 2007 heeft besloten. Het CDA voelt er wel voor om nog een jaar extra met een nieuwe, beperktere missie in Uruzgan te blijven, zoals de NAVO graag wil. De ChristenUnie wil een besluit van het kabinet afwachten.
De Tweede Kamer wil dat het kabinet voor 1 maart een besluit neemt over de missie in Uruzgan. De NAVO stuurde premier Balkenende op 4 februari een verzoek om in Uruzgan te blijven. Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) had om dit verzoek gevraagd. Vorige week ontstond tussen Bos en Verhagen onenigheid over dit verzoek. Bos zei dat dit verzoek niet namens hem was gevraagd. Later sprak hij van een misverstand, en na de ministerraad las hij een verklaring voor dat Verhagen „in goed overleg” met betrokken bewindslieden contact heeft onderhouden met de NAVO.
Tot ergernis van de PvdA-fractie suggereerde minister Verhagen gisteren in de Tweede Kamer toch weer dat vicepremier Bos volledig op de hoogte was van het verzoek. Over de contacten en hetgeen gewisseld is met de secretaris-generaal van de NAVO was er geen misverstand. Dat gebeurde namens het hele kabinet, aldus een geagiteerde Verhagen gisteren.
De toch al gespannen coalitieverhoudingen verslechterden gisteravond- en nacht tijdens het debat over de steun aan de inval in Irak. Het debat eindigde in een geprikkelde sfeer, nadat PvdA-fractievoorzitter Hamer premier Balkenende opnieuw had gevraagd zich te scharen achter de kritiek uit het rapport van de commissie-Davids.