CDA en PvdA geven elkaar schuld van val kabinet

Den Haag, 20 febr. CDA , PvdA en ChristenUnie geven elkaar openlijk de schuld van de val van het kabinet.

PvdA-leider Wouter Bos zei zaterdagavond in Nova dat premier Balkenende (CDA) zaterdagnacht het onmogelijke van de PvdA-ministers vroeg door te eisen dat die hun woorden over een langer verblijf in Uruzgan zouden inslikken. Balkenende wilde dat de PvdA-bewindslieden na afloop van de minsterraad zouden zeggen dat alle opties nog open zijn. Een onmogelijke eis, aldus Bos. Hij had immers een dag eerder nog gesteld dat een langer militair verblijf in Uruzgan voor de PvdA onbespreekbaar was.

De PvdA-bewindslieden besloten in de nacht van vrijdag op zaterdag na een marathonvergadering van zestien uur om uit het kabinet te stappen. CDA, PvdA en ChristenUnie konden het niet eens worden over de vraag of Nederland het verzoek van NAVO om langer militair actief te blijven in de Afghaanse provincie Uruzgan op dit moment al wel of niet moest afwijzen. De PvdA wilde het verzoek afwijzen, CDA en ChristenUnie wilden de optie openhouden.

Zaterdagochtend en -middag waren diverse ministers alweer op campagne of traden zij op in radio- en tv-programma’s. Premier Jan Peter Balkenende zit morgenmiddag in Buitenhof. Een overzicht van de belangrijkste reacties op de schuldvraag tot nu toe.

Bos (PvdA): CDA zette ons klem

“Het CDA moet maar eens uitleggen waarom ze twee jaar geleden bij vol bewustzijn akkoord zijn gegaan met nog twee jaar een missie in Uruzgan. Ik snap niet waarom wij dit niet mogen herhalen”, zei PvdA-leider Wouter Bos vanmiddag op campagne in Utrecht. “Waarom mogen we niet gewoon de conclusie trekken die het parlement al getrokken heeft”, vroeg hij zich af. “Met de val van het kabinet schiet het CDA niets op, nu is het zeker dat de missie eindigt. Het CDA heeft onverantwoordelijk gedrag getoond in tijden van crisis.”

Rouvoet (CU): PvdA hield zich niet aan afspraken

“De val van het kabinet was onverantwoord en niet nodig geweest. Ik heb tot het einde toe geprobeerd om oplossingen te bewerkstelligen”, zei André Rouvoet, vicepremier van de ChristenUnie, vanmiddag. “Het standpunt van de PvdA-bewindslieden is door henzelf ontijdig naar buiten gebracht. Bos heeft de eenheid van kabinetsbeleid bewust doorbroken. Dat kun je niet maken”, aldus Rouvoet.

Verhagen (CDA): PvdA wilde geen oplossing vinden

De PvdA kwam vannacht niet met serieuze alternatieven voor het NAVO-verzoek en wilde dat desondanks van tafel hebben. Dat zei minister Verhagen vanochtend in het radioprogramma TROS Kamerbreed. Volgens Verhagen kwam de PvdA met slecht uitgewerkte andere opties en kon de partij niet goed uitleggen waarom wel in andere delen van Afghanistan, maar niet in Uruzgan actief kon blijven. Het is de PvdA die er niet uit wilde komen, is de conclusie van Verhagen.

Koenders (PvdA): CDA en ChristenUnie wilden pleister op onze mond plakken

Volgens PvdA-minister Koenders werden de PvdA-bewindslieden gegijzeld door een optie waar geen parlementaire meerderheid voor was, namelijk een langer verblijf in Uruzgan. Hij begrijpt niet dat CDA en ChristenUnie deze optie niet wilde afwijzen. „Wij konden niet met een pleister op de mond geplakt in het kabinet blijven”, aldus Koenders vanavond in EénVandaag. Hij zegt dat de PvdA tal van opties heeft aangedragen om in Afghanistan actief te kunnen blijven.

De Vries (CDA): Bos stuurde bewust aan op breuk

Staatssecretaris Jack de Vries van Defensie vindt net als vicepremier Rouvoet dat PvdA-leider Bos opzettelijk de eenheid in het kabinet heeft doorbroken. „Het is buitengewoon jammer dat de kans niet is gegrepen om eruit te komen. Met de actie van de heer Bos heeft hij doelbewust aangestuurd op een breuk.”

Meer over de val van Balkenende IV
- Analyse: Balkenende IV valt: een breuk met alleen verliezers
- Discussie: Wie draagt er het meeste schuld voor de val?
- Commentaar: Na een moeizame start nu ook een moeizame val
- Infographic: Hoeveel kabinetten haalden de eindstreep?
- Chronologie: Lees een chronologie van vier kabinetten-Balkenende
- Fotoserie: Bekijk een fotoserie van vier kabinetten Balkenende
- Liveblog: Lezers stellen vragen aan NRC-commentator John Kroon
- Nieuwsthema: Overzicht van de complete berichtgeving