Crisis- en herstelwet splijtzwam in Eerste Kamer

Den Haag, 2 maart. De Crisis- en herstelwet dreigt steeds meer een splijtzwam te worden in de Eerste Kamer. CDA en VVD willen de wet per se doordrukken, de meeste andere partijen overwegen het onderwerp op de lijst met controversiële zaken te plaatsen. Op verzoek van de meeste fracties is het besluit over behandeling van de wet een week uitgesteld.

Na het demissionair worden van het kabinet worden alleen lopende zaken nog door het kabinet afgehandeld. Controversiële voorstellen worden overgelaten aan een volgend kabinet, maar een formele procedure hiervoor is er niet. In de praktijk is een aanzienlijke Kamerminderheid voldoende om een onderwerp in de ijskast te zetten.

Maar dat geldt niet voor de crisiswet, die in de Eerste Kamer zeer omstreden is. Volgens CDA en VVD is de wet veel te belangrijk bij de bestrijding van de economische crisis. „Een aanmerkelijke minderheid die dit controversieel wil verklaren zullen we niet respecteren”, zegt CDA-fractievoorzitter Jos Werner. „We gaan niet driekwart jaar op behandeling van de wet wachten.” De VVD wil helemaal geen onderwerpen controversieel verklaren omdat dat volgens de partij iets tussen kabinet en Tweede Kamer is.

Volgens D66 liggen CDA en VVD „op ramkoers”. Fractievoorzitter Gerard Schouw: „Dit is powerplay van de toekomstige coalitie. De meerderheid trekt zich altijd wat aan van een grote minderheid. Als dat straks anders gaat, is dat een unicum voor de Eerste Kamer. Zo gaan we niet met elkaar om.”

CDA en VVD hebben samen 35 zetels (van de 75) en gokken erop dat de ChristenUnie (4 zetels) hen steunt. CU-senator Egbert Schuurman zegt dat demissionair premier Balkenende de komende dagen eerst moet laten weten dat hij het omstreden deel over snellere onteigening uit de wet gaat halen, een verzoek van de hele Senaat. Ook de SP wil dat Balkenende de wet wijzigt zodat delen ervan niet in werking treden, vooral op het gebied van beperking van de inspraak. SP-fractievoorzitter Tiny Kox: „De regering moet haar knopen tellen. Investeringen kunnen dan doorgaan, de rest laten we rusten.” Volgens D66 is dat onmogelijk, omdat een demissionair kabinet dergelijke toezeggingen helemaal niet kan doen.

De crisiswet is het persoonlijke prestigeproject van demissionair premier Balkenende. Hij liet onlangs weten dat de demissionaire status van het kabinet geen reden mag zijn de wet tegen te houden. Vlak daarna nodigde hij alle fractievoorzitters uit voor gesprekken over onderwerpen die zij te controversieel achten voor verdere behandeling.

Bij de senatoren, voor wie de crisiswet het belangrijkste dossier is, zijn die acties van Balkenende slecht gevallen. „Het heeft me geïrriteerd. Dit kunnen wij als Kamer zelf wel beoordelen”, zegt VVD-fractievoorzitter Uri Rosenthal. „Balkenende moet even dimmen”, zegt Kox. „Hij moet eerst rustig afwachten hoe de volksvertegenwoordiging ermee omgaat.” D66 concludeert dat de uitlatingen van Balkenende „beneden alle peil" zijn.