Kritiek op optreden Kant werd te groot

SP-fractieleider Agnes Kant stapt uit de politiek. De kritiek op haar verkrampte manier van optreden, was te groot geworden.

Den Haag, 5 maart. Een dag na het het slechte resultaat bij de gemeenteraadsverkiezingen besluit Agnes Kant dat het genoeg is geweest. Er wordt te veel over haar gepraat, in plaats van over de SP. Ze gaat op haar kamer zitten, doet de gordijnen dicht. Als ze uitgedacht is, roept ze de fractie bij elkaar, en vouwt een briefje open. Ze leest voor hoe mooi het was, om voor de SP te werken. Hoe fijn het is om vertrouwen van de fractie te hebben.

Dan is de volgende zin al geen verrassing meer: „Helaas gaat het in de huidige politiek om meer. Onmiskenbaar wordt de slechte verkiezingsuitslag en lage peiling gekoppeld aan mijn optredens als boegbeeld van de SP. De kans is groot dat deze koppeling de komende maanden de campagne blijft overschaduwen. Daarom heb ik gemeend het partijbelang te dienen door af te zien van het lijsttrekkerschap voor de verkiezingen in juni en per direct het fractievoorzitterschap te beëindigen.” Sommige fractieleden beginnen te huilen.

Bekijk fotoserie Agnes Kant:

Klik op de foto om een fotoserie te zien (popup).
Redacteur Jeroen Wester was woensdagavond bij de SP-bijeenkomst in Rotterdam:

De SP verandert. Als Agnes Kant op de verkiezingsbijeenkomst gisteravond in Rotterdam het eind van haar speech nadert zwelt geroezemoes aan. Jan Marijnissen, als toeschouwer in de zaal, kijkt woedend om zich heen. Eerst probeert hij het met vernietigende blikken naar kwebbelende partijgenoten om hem heen. Daarna met teksten: „Hou nou toch eens effe je kop joh!”

Lees hier de volledige reportage die hij schreef.

Vanaf het begin staat Kant bekend als iemand die nooit opgeeft. Haar manier van debatteren stuit echter op weerstand. Haar toon is vaak verbeten, drammerig. Haar houding serieus, een beetje verkrampt. Tegelijkertijd wordt ze gelauwerd om haar deskundigheid.

Als haar voorganger Jan Marijnissen in 2008 om gezondheidsredenen terugtreedt, is vicefractievoorzitter Kant de enige die zich kandidaat stelt om in zijn voetsporen te treden. Een zware taak, want Marijnissen was jarenlang dé oppositieleider en verwierf groot gezag binnen en buiten de Kamer. Hij was de man die de SP groot heeft gemaakt. Kant zegt vastberaden te zijn „de strijd voor een solidaire samenleving voort te zetten”.

Maar het was eigenlijk onmogelijk voor Agnes Kant om het goed te doen. Ze zegt het zelf, in haar verklaring van gisteren. Ze wist, zegt ze „dat het een welhaast onmogelijke opgave” was om Marijnissen te vervangen. Dat Marijnissen in de fractie bleef, maakte het er niet makkelijker op. Hij beloofde zich dienstbaar te zullen opstellen. Maar hoe vaker hij openlijk zijn steun voor haar uitsprak, hoe minder vanzelfsprekend die steun leek. En iedere keer als hij in de media optrad, zagen mensen hét SP-icoon.

Vanaf het begin van haar lijsttrekkerschap bestaat twijfel over haar politieke optredens. Hoewel het aantal SP-zetels haar automatisch tot oppositieleider maakt, wordt ze het eigenlijk nooit. In plaats van dat ze over de SP kan praten, moet Kant steeds vaker verantwoording afleggen over haar manier van debatteren. En zo werd het optreden van Kant haar zwakste plek. Hierdoor werd ze onzeker en probeerde ze zichtbaar minder drammerig en fel te zijn. Het gevolg was dat ze vooral geforceerd overkwam.

Gisteren liepen Kamerleden van de SP treurend en in lichte paniek door de Tweede Kamer. Kant is weg. Ze zegt niet meer in de Kamer te willen terugkeren.

Wie gaat haar opvolgen? Niet Jan Marijnissen. Hij zegt dat dat „uitgesloten” is: „We zijn geen duiventil. Het is echt tijd voor een jonge generatie”, aldus de oud-fractieleider, die zegt aangedaan te zijn door Kants vertrek.

Vandaag tot twee uur kunnen kandidaten zich melden. En de nieuwe fractievoorzitter wordt, zeggen SP’ers, waarschijnlijk ook lijsttrekker.

NRC-profiel over Agnes Kant:
In NRC Handelsblad van 20 juni 2008 stond een profiel over Agnes Kant van redacteur Antoinette Reerink. Kant werd op die dag gekozen tot nieuwe fractievoorzitter van de SP. Lees het profiel hier terug in PDF-formaat.