Raad Rotterdam: rechtmatig verloop verkiezingen

Rotterdam, 17 maart. De gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam zijn rechtmatig verlopen, ondanks tal van misstanden die op 3 maart her en der in de stad zijn geconstateerd. Dat heeft de Rotterdamse gemeenteraad woensdagavond besloten.

Daarmee volgt de raad het unanieme advies dat de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven eerder op de dag uitbracht. Die concludeerde op basis van eigen onderzoek dat een herstemming niet nodig is. Ook niet in die stemdistricten waar zich onrechtmatigheden, zoals meerdere mensen tegelijkertijd in één stemhokje, hebben voorgedaan. Het aantal geconstateerde misstanden heeft volgens de raadscommissie geen invloed gehad op de uiteindelijke zetelverdeling.

Tellingen

Uit zowel de eerste als de tweede telling kwam de PvdA (28,9 procent) als de grootste partij uit de bus, op de voet gevolgd door Leefbaar Rotterdam (28,6 procent). Het verschil op basis van de vorige week donderdag uitgevoerde hertelling bedraagt 754 stemmen in het voordeel van de sociaal-democraten. Beide partijen hebben recht op veertien zetels.

Ook Leefbaar Rotterdam ging akkoord met het rapport. Daarmee legt de partij zich neer bij de minieme nederlaag die de partij leed in de nek-aan-nekrace met de PvdA. „Rotterdam is nu meer gebaat bij een uitslag die ruimte biedt voor een mooie coalitie, dan bij een grimmige herstemming”, zei lijsttrekker Marco Pastors.

Dat was een open uitnodiging in de richting van PvdA-lijsttrekker Dominic Schrijer. Die heeft samenwerking met Leefbaar echter al meermalen uitgesloten. Sinds „de ongenuanceerde aanvallen” op zijn partijgenoot en burgemeester Ahmed Aboutaleb signaleert Schrijer „onoverkomelijke verschillen van inzicht” met Leefbaar. Rotterdam is volgens hem dan ook „absoluut niet gebaat bij een verstandshuwelijk”.

Leefbaar drong eerder aan op een herstemming in districten waar relatief veel onregelmatigheden zijn geconstateerd. Volgens de partij zouden leden van stembureaus daar onder meer hebben geholpen bij het invullen van machtigingsformulieren en kiezers hebben bijgestaan bij het maken van hun keuzes. Dat is in strijd met de Kieswet.

Gematigd positief

Voorafgaand aan het debat reageerde Pastors al gematigd positief op het oordeel van de commissie. „Maar de ware winnaar van deze verkiezingen zal wel nooit bekend worden.” Volgens hem zou zijn partij de grootste zijn geweest als de commissie „ook de moeite had genomen om ruim tweeduizend ongeldige stemmen te onderzoeken”. Namens Leefbaar had oudgediende Frans van der Hilst zitting in de commissie.

Na onder meer gesprekken met diverse voorzitters van stembureaus stelt de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven dat de stembusgang in Rotterdam niet vlekkeloos is verlopen. Maar van grootschalige beïnvloeding is geen sprake geweest. Zo zouden verreweg de meeste kiezers „uit pure naïviteit met meerdere mensen in een stemhokje” hebben gestaan, zegt commissielid Bas van Tijn. De Kieswet staat dat niet toe wegens de verplichte geheimhouding. „Maar op basis van diezelfde Kieswet wordt zo’n stem wel geaccepteerd."

De commissie adviseert dan ook om voortaan meer aan voorlichting te doen, ook met beelden en ook op de verkiezingsdag zelf. „Pictogrammen en een korte video-instructie”, aldus Van Tijn. Rotterdam telt relatief veel analfabeten. Ongeveer één op de zes inwoners kan lezen noch schrijven. Landelijk is dit cijfer één op tien.

‘Vergeten’ stemmen

Uit de hertelling bleek ook dat op de verkiezingsavond zelf 1.202 geldige stemmen ‘vergeten’ waren. Op een totaal van 226.128 uitgebrachte stemmen is dat volgens Van Tijn een te verwaarlozen aantal. Zijn commissie wijt die foutmarge aan „de logica dat mensen nu eenmaal fouten maken, zeker aan het einde van een lange en vaak zware dag”, aldus Van Tijn. Hij zou graag zien dat de Kieswet ook op dat punt herzien wordt. „Tellen in een nabijgelegen gymzaal, met vier in plaats van twee ogen, verkleint het aantal fouten. Dat heeft Rotterdam vorige week bewezen bij de hertelling.”