Asscher tot juli burgemeester A'dam, D66 boos

Amsterdam, 19 maart. D66 in Amsterdam staakt de onderhandelingen met de PvdA over een nieuw college. De partij is boos over de benoeming van PvdA-leider Lodewijk Asscher tot waarnemend burgemeester van de hoofdstad.

Dit heeft fractievoorzitter Ageeth Telleman vanmiddag bekendgemaakt. „Het is schokkend om te merken dat de ‘republiek Amsterdam’ kennelijk eigendom is van de PvdA”, zei Telleman op een persconferentie. De benoeming van Asscher is volgens D66 een staaltje machtspolitiek van de PvdA, de partij die sinds mensenheugenis het Amsterdamse bestuur domineert. De PvdA zegt in een verklaring te betreuren dat „het informatieproces hiermee averij oploopt”.

De PvdA en D66 waren afgelopen week in aanwezigheid van informateur Eberhard van der Laan begonnen met hun besprekingen over het vormen van de as van een nieuw college. De PvdA is ondanks een terugval nog altijd de grootste partij (15 zetels) en D66 (7 zetels) is de grote winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Samen hebben de partijen geen meerderheid, zodat een nieuw college van burgemeester en wethouders nog een derde partij nodig heeft. PvdA had een voorkeur voor GroenLinks, D66 voor de VVD.

'Geen politieke kwestie'

Volgens de PvdA heeft D66 tijdens de gesprekken met de informateur de bezwaren tegen de kandidatuur van Asscher niet kenbaar gemaakt. „Door zich nu terug te trekken maakt D66 de benoeming van een waarnemend burgemeester onderdeel van het (in)formatieproces, terwijl dit een zaak van de (Commissaris van de) Koningin is. En geen politieke kwestie”, meldt de PvdA in de verklaring.

Nadat Job Cohen vorige week vrijdag opstapte om PvdA-lijsttrekker te worden voor de Tweede Kamerverkiezingen, trad Asscher al op als invaller. Vanmorgen werd Asscher beëdigd als waarnemend burgemeester door Elisabeth Post, waarnemend commissaris van de koningin in Noord-Holland. Belangrijke overwegingen daarbij waren volgens Post de kennis die Asscher heeft van de stad en de ervaring die Asscher heeft met openbare orde en veiligheid.

De benoeming van Asscher kwam niet als een verrassing. De meeste politieke partijen in Amsterdam, waaronder de VVD, steunden de huidige PvdA-wethouder en locoburgemeester. Alleen D66 wilde iemand van buiten de Amsterdamse politiek, waarbij de partij dacht aan „een type Gerd Leers”, die onlangs terugtrad als burgemeester van Maastricht.

Nieuwe ronde

Nu D66 uit de onderhandelingen is gestapt, ligt de collegevorming weer open. Van der Laan zou komende maandag het verslag van de informatieronde naar de PvdA sturen. De PvdA, opdrachtgever van Van der Laan, zei vanmiddag zich te beraden op de nieuwe situatie. Mogelijk krijgt Van der Laan opdracht voor een nieuwe informatieronde met de fractievoorzitters van de zes grootste partijen.

Asscher treedt aanstaande dinsdag formeel aan. Hij kan dan geen gemeenteraadslid en wethouder meer zijn. Als het nieuwe college er eerder is dan de nieuwe burgemeester, bestaat de kans dat Asscher geen wethouder wordt. „Het leven is vol risico’s”, aldus Asscher: „Het belang van de stad weegt zwaar en dat vereist continuïteit van het bestuur.”

Amsterdam krijgt waarschijnlijk binnen drie maanden een nieuwe burgemeester, verwacht Post „We verwachten een compacte, snelle procedure”, zei Post. „Waarschijnlijk kan het demissionaire kabinet nog voor de zomer een burgemeester benoemen.”