Kind onderscheidt webreclame niet van informatie
Rotterdam, 26 mei. Kinderen van zes tot twaalf jaar zien het verschil tussen reclame en ‘objectieve’ informatie op websites amper, hoewel ze dat op televisie al goed kunnen onderscheiden. Vooral de manier waarop advertenties op kinderwebsites worden verweven met spelletjes, verhalen en informatie misleidt hen. De afbakening van reclameblokken op de televisie, tussen kinderprogramma’s door, leidt ertoe dat kinderen reclame herkennen.
Dit is een van de conclusies in het vanmiddag gepresenteerde boek Contact, over kinderen en nieuwe media, opgesteld door een tiental wetenschappers op het gebied van media, sociologie en pedagogiek. Initiatiefnemers waren het SCP (Sociaal en Cultureel Planbureau) en Mijn Kind Online, een stichting die ouders en kinderen informeert over internetgebruik.
Van de zes- tot twaalfjarigen gebruikt 83 procent internet. Aanvankelijk gebruikten ze het vooral voor spelletjes maar nu communiceren ze steeds vaker met vrienden via internet. Alle tieners zitten geregeld op internet. Volgens SCP-onderzoeker Jos de Haan is het van belang dat kinderen kunnen onderscheiden tussen reclame en neutrale informatie omdat ze in de toekomst mobiel zullen internetten met beltegoed dat „met een druk op de knop” kan worden aangewend om iets te kopen. „De gevolgen van een abonnement nemen op iets, kunnen ze vaak niet overzien”. Daarnaast gebruiken ze internet voor verwerving van informatie. „Dan is het goed als je weet welke bronnen objectief zijn en welke gesponsord.”
Jonge kinderen
Jonge kinderen, schrijven de onderzoekers, maken ook meer gebruik van aanbod dat niet specifiek voor hen bedoeld is, zoals Hyves, MSN en YouTube. Het afgelopen jaar gebruikte bijvoorbeeld 20 procent van de 6- tot 9-jarigen MSN en zat 39 procent van hen op Hyves. Net als bij tienerbladen is het publiek dat bepaalde sites bezoekt jonger dan de doelgroep. Op de virtuele wereld Habbo Hotel, bijvoorbeeld, zijn de meeste spelers volgens de onderzoekers twaalf jaar oud. De site is bedoeld voor kinderen van tien tot twintig jaar.
Het ‘digitale aanbod’ voor kinderen onder de twaalf is fors toegenomen: van virtuele werelden (zoals Panfu.nl, vanaf vier jaar) tot speciale televisiesites met veel interactie (zoals Spangas.nl en Anubis).
Populair speelgoed voor kleuters, zoals de figuren van The Littlest Pet Shop, wordt ook gepromoot via een speciale site. Op die site staan tal van spelletjes voor kinderen vanaf vier jaar. Maar om er te komen, moet het kind eerst een toegangscode hebben die op de binnenkant van een halsbandje staat van een speelgoedfiguur dat voor 15 euro te koop is.
De auteurs waarschuwen dat het belangrijk is dat kinderen onderscheid leren te maken tussen reclame en neutrale informatie op internet. Alleen al, zo beschrijven ze, omdat kinderen nog altijd op misleidende wijze worden gestrikt als abonnee van bepaalde vage internetdiensten. „Ouders, beleidsmakers, leraren en fabrikanten moeten daarnaast kinderen beter beschermen tegen de groeiende commercie online. Zo kan de Kinder- en Jeugdreclamecode aangepast worden en het toezicht op misleidende reclame scherper."