Druk op lijsttrekkers neemt toe
Den Haag, 29 mei. Na Cohen en Balkenende was het nu de beurt aan Rutte om in de fout te gaan. Met nog elf dagen te gaan groeit de druk in de verkiezingscampage.
Besmuikt gegniffel en stiekeme opluchting bij de campagneteams van PvdA en CDA. Eerst was het Job Cohen, de hakkelaar. Daarna Jan Peter Balkenende, de premier met het misplaatste compliment. Gisteren was het VVD-lijsttrekker Mark Rutte, de man die bijstandsmoeders aan het huilen maakt, die zich mocht verheugen in onverdeelde aandacht van journalisten.
Rutte leek lange tijd onaantastbaar te zijn, gisterochtend was hij dat even niet. Bij het dagelijkse persmoment van de VVD puilde het zaaltje gisteren ineens uit. Blij met deze aandacht waren ze niet, bij de liberalen. De journalisten kwamen niet voor de mooie plannen. Ze wilden alleen weten of de beleidsvoornemens van de VVD bijstandsmoeders inderdaad honderden euro’s kosten. Want dat had het tv-programma Netwerk donderdag vrij plastisch geconcludeerd. Rutte werd in de uitzending geconfronteerd met een bijstandsmoeder. Zij begon te huilen toen haar werd gezegd dat ze bij de VVD 1.200 euro per jaar zou moeten inleveren. Met zijn woedende ontkenning vestigde Rutte vervolgens nóg meer aandacht op de harde kant van het VVD-programma. Het leverde hem op de website van nota bene De Telegraaf woedende lezersreacties op.
Met nog anderhalve week campagnetijd neemt de druk toe. De strijdplannen liggen vast. Het gaat geweldig, zegt iedereen. Maar de bijstandskwestie bewijst dat de strijd nog lang niet is gestreden.
Nog elf dagen tot 9 juni en het belangrijkste adagium is: geen grote fouten maken. Want hoe dichter op dé dag je die maakt, hoe kleiner de kans dat je herstelt. De campagneteams kunnen niet veel meer dan in een reflex op verrassingen reageren. En of die reflex goed uitpakt, blijkt pas op de verkiezingsavond.
Wat de ervaren campaigner Balkenende in het Carrédebat deed, moet hij niet in het lijsttrekkersdebat van 8 juni doen. RTL-presentatrice Mariëlle Tweebeeke bleef woensdag aandringen op een antwoord op de vraag welke coalitie het beste is voor de economie. Balkenende gaf geen antwoord en nog geen antwoord en nóg niet en zei toen ineens: „U kijkt zo lief.”
Het slippertje van Balkenende is na halve excuses misschien al weer gerepareerd. Maar het zijn dit soort foutjes die in de laatste fase van de campagne zetels kunnen kosten. Het is interessant te zien of de boosheid van Rutte overwaait of zich ontwikkelt tot ‘bijstands-gate’. Dat zou hij wel eens aan zichzelf te wijten kunnen hebben.
Na de Netwerk-uitzending vroeg Rutte in een opwelling of hij meteen even in het RTL-programma Wat kiest Nederland? mocht komen. Daarin ontkende hij vurig dat de VVD slecht is voor de lage inkomens. Die verdediging zette de partij de hele dag door. Met eigen berekeningen. Om het bedrag zo klein mogelijk te maken, kwam de VVD met de conclusie: mevrouw Smeekens levert 2,50 in – per week.