Zakenvrouw Nina Storms versus journalist Eric Smit

Nina Storms liet beslag leggen op de bezittingen van journalist Eric Smit. Vandaag buigt de rechtbank zich over de vraag of dat terecht is. Volgens experts komt de persvrijheid in het gedrang.

Rotterdam, 29 juli. „Overkill.” „Een olifant die een mug doodt.” „De Nederlandse persvrijheid komt met zulke drukmiddelen in het gedrang.” Dit zeggen advocaten en mediarechtspecialisten over de pogingen van Nina Storms (voorheen Nina Brink) om de publicaties van journalist Eric Smit over haar tegen te houden.

Beslaglegging

Nina Storms, oud-topvrouw van internetprovider World Online, heeft beslag laten leggen op alle bezittingen en vorderingen van journalist Eric Smit. Er is onder meer beslag gelegd op de woning en bankrekeningen van Smit, alsmede de toekomstige inkomsten uit de verkopen van Smits biografie over de zakenvrouw.

Smit schreef voor onder meer zakenblad Quote en dagblad De Pers over de geflopte beursgang van World Online in 2000, waarvoor Storms als bestuursvoorzitter verantwoordelijk was. Het verweer van de omstreden zakenvrouw: „Smit lijkt er een privéproject van te hebben gemaakt om mij kapot te maken. Dat heeft niets meer met journalistiek te maken.”

Beslag laten leggen
• In Nederland mag iemand die een claim op een ander meent te hebben, beslag leggen op (een deel van) de bezittingen van die persoon. Als beslag is gelegd op een bankrekening, kan de zogenoemde beslagene daar niet meer over beschikken.

• De rechter moet het verzoek wel toetsen, maar toestemming wordt vrijwel altijd verleend. Hierna kan de benadeelde partij in een kort geding om opheffing van de claim vragen. Dat gebeurt vandaag in de zaak tegen Nina Storms.

• De benadeelde partij moet zich dan verweren. De rechter zal bepalen of de belangen van de beslaglegger opwegen tegen de nadelige gevolgen voor de beslagene.Vandaag oordeelt de rechtbank of een beslaglegging op de royalty’s van de ongeautoriseerde biografie Nina, de onweerstaanbare opkomst van een power lady moet worden opgeheven. Smit spande een kort geding aan tegen de beslaglegging, nadat vorige week de beslagen op onder meer het huis en de rekeningen van Smit alweer waren opgeheven. Deze werden opgelegd na het door Storms verloren kort geding dat publicatie van de biografie moest tegenhouden.

Bitter gevecht

Smit en Storms zijn al jaren verwikkeld in een bitter juridisch gevecht. Storms beschuldigt Smit van smaad. In 2005 begonnen de „juridische schermutselingen”, zoals Matthijs Kaaks van Boekx advocaten ze noemt. Hij was raadsman van zakenblad Quote toen Smit daar werkte. Later stond hij de journalist bij toen deze adjunct-hoofdredacteur van dagblad De Pers was. „Er hebben zeven dagvaardingen van Storms tegen Smit gelopen. Smit stelt dat de zakenvrouw hem „kapot wil procederen”.

In 2005 begon Storms een bodemprocedure tegen Smit, over een artikel in Quote waarin het ontslag van de president-commissaris van World Online wordt beschreven. Die loopt nog steeds, net zoals een procedure over de inhoud van een artikel op de website 925.nl. Daarin beschrijft Smit hoe Storms voor de omstreden beursgang van World Online haar eigen aandelen aan aannemer Dik Wessels verkocht, op voorwaarde dat ze later zou delen in de koerswinst. Dat gebeurde uiteindelijk niet, waarna Storms een rechtszaak tegen Wessels aanspande. Die verloor ze.

Wouter Hins, bijzonder hoogleraar mediarecht aan de Universiteit Leiden, noemt Storms’ manier van procederen een voorbeeld van een in de Verenigde Staten als ‘SLAP’ bekende tactiek: Strategic Lawsuits Against the Press. „Door maar te blijven dreigen met hoge claims, is de kans groot dat journalisten afhaken. En als idealistische journalisten dat zelf niet doen, trapt de werkgever vaak op de rem.” Ook al is de kans op verlies maar 10 procent, dan nog zien kranten vaak af van publicatie, zegt Hins.

Druk

Media-advocaat Jens van de Brink deelt de zorgen over de vrijheid van meningsuiting. „Het recht op beslaglegging is bedoeld als zekerheid, niet om druk uit te oefenen. Als het beslag onterecht blijkt, dan moet de beslaglegger vaak hooguit een paar duizend euro schade vergoeden. Rijke partijen draaien hier hun hand niet voor om.”

Kay van de Linde, die Nina Storms adviseert en vertegenwoordigt, begrijpt dat de maatregelen draconisch lijken. „Maar toen Smit zei dat hij in geen geval zou betalen, bestond de kans dat hij gelden zou wegsluizen, waardoor hij Storms later niet schadeloos zou kunnen stellen. Het imago van mijn cliënt wordt door de teksten van Smit enorm geschaad. ”

Patrick Holleman, secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten ziet met lede ogen aan dat journalisten op deze manier worden afgeschrikt om omstreden stukken te publiceren.

Kosten

Ron Abram kent journalisten die door die angst van publicatie afzagen. Hij is voorzitter van het aan het NVJ gelieerde Persvrijheidsfonds dat Smit moreel en met 5.000 euro ondersteunt in zijn rechtszaak. De juridische kosten voor Smit worden op dit moment geschat op 70.000 euro.