VVD, PVV en CDA trekken samen op in Kamerdebat

Rotterdam, 7 sept. VVD, PVV en CDA zijn dinsdagmiddag gezamenlijk opgetrokken tijdens het Tweede Kamerdebat over de kabinetsformatie. De fractieleiders Rutte, Wilders en Verhagen gaven aan graag zo snel mogelijk met elkaar door te onderhandelen over een rechts minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV.

PVV-leider Geert Wilders wilde het liefst dinsdagavond nog de onderhandelingen hervatten. Volgens Wilders is onderhandelen weer mogelijk, omdat „de belangrijkste criticaster” van de rechtse coalitie binnen de CDA-fractie, Ab Klink, is opgestapt.

Draai

GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema stelde dat de PVV-leider is gedraaid. Immers, vorige week zei Wilders nog de onderhandelingen af te breken wegens het verzet van drie CDA-dissidenten, behalve Klink ook Ad Koppejan en Kathleen Ferrier. Nu wil hij toch doorgaan, hoewel er na het vertrek van Ab Klink nog twee dissidenten over zijn. Wilders zei dat er nog over de positie van Koppejan en Ferrier gesproken gaat worden, maar de afloop van die besprekingen met vertrouwen af te wachten.

Wilde ontkende dat het vorige week ongrondwettelijk van hem was geweest een verklaring van de drie dissidenten te vragen dat ze zich zouden conformeren aan een uitspraak van het CDA-congres. Verhagen had vorige week gezegd dat zo'n verklaring zich niet goed verhield met de grondwettelijke eis dat Kamerleden zonder last of ruggespraak moeten functioneren. Wilders zei echter dat Kamerleden bij het begin van hun Kamerlidmaatschap tal van partijpolitieke verklaringen moeten ondertekenen, en dat het hier ook om een politieke verklaring ging, geen juridische.

Rustig

CDA-fractievoorzitter Verhagen sloot zich op uitnodiging van Halsema aan bij CDA-voorzitter Bleker. Die had gisteren nog eens herhaald dat het minderheidskabinet van VVD en CDA de vrijheid van godsdienst en onderwijs zal respecteren en het beschimpen van minderheden ,,niet zal tolereren", aldus Verhagen. Zowel Halsema als SP-leider Roemer kondigde aan Verhagen met deze toezegging te zullen achtervolgen. Overigens sprak Halsema ook haar verbazing uit over de volgens haar voorzichtige, rustige manier van optreden van Wilders tijdens het debat vanmiddag.

Verhagen keerde zich verder tegen de harde woorden die de laatste weken over en weer gevallen zijn, zowel van Wilders die Bleker ,,een zeurpiet" noemde, als van oud-Europarlementariër voor het CDA Arie Oostlander die Wilders vergeleek met de Servische leider Radovan Karadzic.

Uiterste noodzaak

Verhagen zette zich verder tegen de PvdA af. Volgens de CDA-fractievoorzitter sprak de Limburgse priester en voorman van de katholieken Wiel Nolens in de jaren twintig van de vorige eeuw „ware woorden” toen hij stelde dat hij alleen in „uiterste noodzaak” met de socialisten wilde regeren.

PvdA-leider Cohen sprak enkele keren zijn diepe twijfels uit over de stabiliteit en wenselijkheid van een rechts minderheidskabinet. Volgens hem vergt de economische crisis een breder samengesteld kabinet dat slagvaardig kan opereren, en de saamhorigheid in de samenleving kan bevorderen. Volgens de PvdA-leider spelen de drie partijen VVD, PVV en CDA „uit partijbelang met de toekomst van dit land”.

Onhoffelijk

SGP en Christen-Unie hekelden voor en tijdens het debat de procedurele gang van zaken, waarbij VVD-leider Rutte vrijdag al zei een conceptregeerakoord te willen gaan schrijven, nog voordat hij daarover de koningin gesproken had. Bovendien hebben VVD en CDA en PVV aangegeven met elkaar door te willen onderhandelen, terwijl er nog een beslissing van de koningin moet komen.

SGP-leider Kees van der Staaij vond dat VVD, PVV en CDA zich schuldig hebben gemaakt aan een „verbazende en onhoffelijke gang van zaken. Het had anders gekund en gemoeten.” ChristenUnie-fractievoorzitter André Rouvoet vond dat VVD-leider Mark Rutte koningin Beatrix schoffeert door in te stemmen met het voorstel van PVV-leider Geert Wilders om verder te onderhandelen. „Een schoffering van het staatshoofd. Rutte zet zijn geloofwaardigheid op het spel door binnen een dag terug te komen op zijn eigen advies”, twitterde Rouvoet. Hij stelde dat hij de „ongehoorde stap van PVV, VVD en CDA nog niet te boven is: terwijl de HMdK nog bezig is, hebben ze zich bedacht en willen gewoon verder!”

Farce

D66-leider Alexander Pechtold had kritiek op oud-informateur Ivo Opstelten. Pechtold vindt dat Opstelten het proces, dat inmiddels „een farce” begint te worden, beter in de hand had moeten houden.

Volgens Pechtold was het „primair de taak” van Opstelten „als vertegenwoordiger van de Kroon, en niet als partijpoliticus, om het proces in de hand te houden in plaats van met de natie drie dagen naar een zware eikenhouten deur te gaan zitten staren...”, zei Pechtold.