Vier vragen over Ben Knapen en PCM

Rotterdam, 15 okt. Een schaarse verrassing in het kabinet-Rutte is Ben Knapen (CDA), staatssecretaris van Buitenlandse Zaken. Aan Knapen kleeft het etiket ‘wanbeleid’. Wat houden de verwijten in?

In hoeverre valt de nieuwe bewindsman het wanbeleid bij PCM tussen 2004 en 2007 aan te rekenen?

Simpel gesteld: hij was (deels) daar toen het gebeurde. Knapen was van 1999 tot 2006 bestuurder van het concern dat in die tijd onder meer NRC Handelsblad en de Volkskrant uitgaf. PCM bleef met een grote schuld achter nadat de Britse investeringsmaatschappij Apax zijn aandeel in het bedrijf had verkocht. Het vonnis van de Ondernemingskamer dat sprake was van wanbeleid, maakt Knapen hier medeschuldig aan. Ook al was hij slechts kort in functie onder Apax.

Hij heeft toch ook veel geld meegekregen bij zijn ontslag?

De tweede omstreden kwestie rond Knapen is de vertrekpremie die hij kreeg in 2005. De raad van commissarissen had begin dat jaar het vertrouwen in Knapen en mededirecteur Anthonie Zomers opgezegd.

Oorspronkelijk kende het arbeidscontract van Knapen geen regeling bij gedwongen vertrek. Drie jaar na zijn indiensttreding, in 2002, sprak Knapen met PCM een 'gouden parachute' af. De dienstjaren bij NRC Handelsblad en die bij PCM zouden opgeteld de hoogte van zijn vertrekpremie bepalen. Zijn gedwongen vertrek leverde hem circa 1,5 miljoen euro op, vijf keer het jaarsalaris.

De vakbonden NVJ en FNV Kiem, die bij de Ondernemingskamer een zaak tegen PCM begonnen, wilden dat de rechter ook de vertrekpremies als wanbeleid zou benoemen. De Ondernemingskamer wees die vordering echter af. Vandaar dat Knapen nu in verweer kan stellen dat de vertrekpremie geheel volgens de regels was.

De vertrekpremie had overigens niets te maken met de managementparticipatieregeling waarvan andere vertrekkende PCM-bestuurders als Aan de Stegge en Bouwman later profiteerden.

Heeft Knapen eigenlijk goed werk geleverd?

Knapen was onder meer verantwoordelijk voor de boekendivisie, Het Parool en de internetactiviteiten. Ingewikkelde dossiers, die hij niet wist op te lossen. De boekenuitgevers hebben zich nooit thuis gevoeld binnen PCM, Het Parool bleef zware verliezen lijden, op internet verspeelde PCM miljoenen.

Wat vindt Knapen er zelf van?

Knapen zelf stelde in het rapport van Van Andel en Den Hoed dat hij „op de tweede ring zat bij de transactie met Apax”. Bestuursvoorzitter Theo Bouwman en de commissarissen onderhandelden met Apax. „Aan de deal met Apax lag geen besluit van de voltallige raad van bestuur ten grondslag”, zei Knapen tegen de onderzoekers. Die schrijven dat Knapen de transactie met Apax „totaal absurd” vond. Knapen heeft even aan opstappen gedacht, stelt het rapport, maar zag daarvan af toen de rest van het bestuur niet mee wilde. Als hij vrijwillig was vertrokken had hij overigens geen aanspraak kunnen maken op een vertrekpremie.