Rutte: kabinet moet snoeien om te groeien

Den Haag, 26 okt. Om Nederland sterker te maken zijn hervormingen onvermijdelijk. „We moeten snoeien om te groeien. De tijd van ‘een vetrandje mag best’ ligt echt achter ons.” Dat was de boodschap van premier Mark Rutte (VVD), die vanochtend in de Tweede Kamer de regeringsverklaring voorlas.

Hij herhaalde de doelstelling van het kabinet om 18 miljard euro te korten op de overheidsuitgaven. „Naar verwachting is de staatsschuld eind 2011 opgelopen naar 400 miljard euro – dat is een slordige 24.000 euro per Nederlander. En dat bedrag loopt nog op met zo’n 100 miljoen euro per dag.” Dat betekent, zo rekende Rutte voor, dat de rente op jaarbasis 11 miljard euro bedraagt. „Evenveel als we uitgeven aan het basis- en voortgezet onderwijs.” En daar komt de vergrijzing nog eens bij, memoreerde de premier.

Eigen vlees

Om te bezuinigen snijdt het kabinet ook in eigen vlees, legde Rutte uit. Zijn ministersploeg telt zeven bewindslieden minder dan het vorige kabinet, en er zal ook worden gesneden in het aantal gemeenteraadsleden, Statenleden en bestuurders in provincies, gemeenten en waterschappen. „Nederland lijdt aan bestuursobesitas en het is hoog tijd dat we de overheid op dieet zetten.”

Rutte gebruikte meer van dat soort oneliners om zijn verhaal vaart te geven. Over ontwikkelingssamenwerking: „Er gaat geen cent meer naar landen met een corrupt regime.” Over immigratie: „We bouwen aan een land dat grenzen stelt en grenzen handhaaft.” En over veiligheid: „Bonnenquota maken Nederland niet veiliger. Een strengere aanpak en vergroting van de pakkans wél.”

Maar op retoriek mogen we hem en zijn kabinet niet beoordelen, zo hield Rutte de volle zaal voor. „Wacht u op onze daden.” Bijna honderd jaar geleden vroeg de vorige liberale premier Cort van der Linden dat ook bij de presentatie van zijn ministersploeg. Ruttes voorganger zei: „[…] den aard van het Kabinet zal men toch tenslotte moeten beoordelen naar zijn wezen en niet naar den schijn.” Rutte: „Ik zeg hem dat vandaag na.”

Reacties

Na afloop noemde ChristenUnie-leider André Rouvoet de verklaring door alle bezuinigingdrift „kil”. SP-leider Emile Roemer, die al tijdens het verhaal van Rutte enkele keren ostentatief nee zat te schudden, meende dat het „asociale beleid” ervan af droop. Dit kabinet wil volgens hem „veel te hard bezuinigen in één keer”. En hij haalde een voor de SP onverwachte bondgenoot erbij: „Zelfs het IMF zegt dat.”

Rutte deed in het begin van zijn betoog een poging tot handreiking aan de oppositie. Hij realiseert zich, zei hij, dat de Staten-Generaal „het hele Nederlandse volk vertegenwoordigt”. De „bijzondere constructie” van het minderheidskabinet van VVD en CDA met de gedogende PVV, „impliceert dat er veel ruimte is voor samenwerking met álle fracties in deze Kamer”. Het kabinet zal die samenwerking ook zoeken, zei Rutte, „met de open en constructieve houding die daarvoor nodig is”.

D66-leider Alexander Pechtold sprak later van een „zielloos” verhaal en was niet onder de indruk van Ruttes handreiking. „Wij willen graag samenwerken, maar dan moet het kabinet daartoe wel ruimte bieden. Hij kan wel zeggen dat hij de hand reikt, maar ik merkte daar in de voorbeelden die hij gaf niets van.” Volgens Pechtold had Rutte een carbonpapiertje gebruikt. „Precies hetzelfde als de akkoorden.” Femke Halsema, fractieleider van GroenLinks, deed er nog een schep bovenop. „Als het kabinet voor een open relatie met het parlement kiest, moet het ook het gedoogakkoord met de PVV ter discussie kunnen stellen.”

Paspoort

PVV-leider Geert Wilders zei dinsdagochtend dat hij geen motie van wantrouwen zal indienen over de dubbele nationaliteit van staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten (Volksgezondheid, CDA). Wel vraagt hij de staatssecretaris per motie haar Zweedse paspoort in te leveren.