Hoge babysterfte door slechte overdracht
Amsterdam, 3 nov. De hoge babysterfte in Nederland is wel degelijk te wijten aan ons unieke verloskundige systeem. Bevallingen onder begeleiding van een verloskundige, die meestal thuis plaatsvinden, zijn heel wat risicovoller dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit een studie die elf Nederlandse onderzoekers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift British Medical Journal (BMJ) publiceren.
Vrouwen die thuis bevallen en alsnog naar het ziekenhuis moeten, hebben bijna vier keer meer kans dat hun baby overlijdt dan vrouwen die direct in het ziekenhuis onder toezicht van een gynaecoloog bevallen.
Ziekenhuis
Dat is slecht nieuws omdat de helft van de vrouwen die bij hun eerste kind thuis proberen te bevallen alsnog naar het ziekenhuis moet.
Vrouwen die hun bevalling beginnen bij een verloskundige – thuis of in het ziekenhuis – hebben 2,5 keer meer kans dat hun baby overlijdt dan vrouwen die bij een gynaecoloog beginnen.
Het is voor het eerst dat uit een grootschalige studie blijkt dat het typisch Nederlandse systeem met thuisbevallingen zo risicovol is. De uitkomst is opvallend omdat juist vrouwen die in het ziekenhuis onder leiding van een gynaecoloog bevallen een gecompliceerde zwangerschap kennen. Bij hen zou je de hoogste babysterfte verwachten, maar dat is dus niet zo.
Twaalf ziekenhuizen en 56 verloskundigen praktijken in de regio Utrecht deden mee aan het onderzoek naar de geboorte van 37.735 kinderen.
Vrouwen die al in het ziekenhuis onder behandeling van de gynaecoloog zijn als zij baren, staan onder hoge bewaking. Vrouwen zonder complicaties die thuis bevallen maar door bijvoorbeeld een trage ontsluiting alsnog naar het ziekenhuis moeten, worden niet of laat als risicovol bestempeld. „Bij hen zijn zorgverleners terughoudend om een interventie te doen”, zegt gynaecoloog en hoofdverantwoordelijke van het onderzoek Anneke Kwee van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU).
Verloskundige zorg
De onderzoekers hebben geen aanwijzingen gevonden dat vrouwen die onder leiding van een verloskundige in het ziekenhuis bevallen veiliger af zijn dan zij die thuis bevallen. Het is dus de verloskundige zorg die verschilt van de gynaecologische zorg.
„Het is niet zo dat het thuis fout gaat, maar de keten van zorg levert vertraging op”, aldus Kwee. Zij wijt de problemen vooral aan de overdracht. „Gynaecologen in het ziekenhuis zijn onvoldoende alert om deze vrouwen als risicovol te zien”, zegt mede-auteur en kinderarts Hens Brouwers van het UMCU. De onderzoekers pleiten voor een herziening van het verloskundig systeem, bestaande uit twee onafhankelijke hulpverleners: verloskundigen en gynaecologen.
Het risico op een intencive-care opname van het kind is ook het grootst als thuisbevallende vrouwen naar het ziekenhuis worden verwezen. Van alle 1000 baby’s hebben er 5,5 kans op de ic te komen. Voor de baby’s van moeders die tijdens de baring naar het ziekenhuis voor een gynaecoloog moeten, is die kans 13,5 op de 1000.
Nederland heeft bijna de hoogste babysterfte in Europa. Een grootschalige studie van acht Nederlandse onderzoekers wees in 2009 nog uit dat de hoge babysterfte in Nederland niets te maken had met de Nederlandse thuisbevalling.
Pasgeborenen
De auteurs van het artikel in de British Medical Journal onderzochten alle gezonde voldragen pasgeborenen in 2007 en 2008 in de regio Utrecht en lieten baby’s met aangeboren afwijkingen buiten beschouwing. De totale babysterfte in Nederland is 1 procent; jaarlijks sterven er 1750 baby’s op circa 180.000 bevallingen. Hiervan blijkt nu een kwart (450) voldragen baby’s te zijn zónder aangeboren afwijking. Tweederde overlijdt voor de bevalling en eenderde tijdens of erna.